Subcomandante Μάρκος: Για τον Ερνέστο Τσε Γκεβάρα

Του Κομαντάντε Μάρκος*.

Πάνε σαράντα χρόνια από το 1966, όταν, αφού είχε βρεθεί στο «πουθενά» [1], ένας άνδρας προετοίμαζε τη μνήμη και την ελπίδα για να ξανάρθει η ζωή στην Αμερική. Το πολεμικό του όνομα ήταν τότε Ramon. Σε μιαν από τις πολυάριθμες γωνιές της αμερικανικής Πραγματικότητας, ο άνδρας εκείνος θυμόταν, και μες στις αναμνήσεις του ξαναζούσαν όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες που έζησαν κι έδωσαν τις ζωές τους για την Αμερική. Το όνομα του και η μνήμη του θάφτηκαν από τους αιώνιους νεκροθάφτες της ιστορίας. Για κάποιους ονομαζόταν Ερνέστο και το επώνυμό του ήταν Γκεβάρα ντε λα Σέρνα. Για μας ήταν και παραμένει ο Τσε.

Στην Πούντα ντελ Έστε κατήγγειλε την πολιτική της εξουσίας, που, από τα γραφεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, πρότεινε να χτιστούν απόπατοι ως λύση για της συνθήκες έσχατης αθλιότητας στις χώρες της Αμερικής. Από τότε, η φτώχεια στην Αμερική έχει αυξηθεί με την ίδια αναλογία που έχουν λεηλατηθεί τα πλούτη της από τους εύπορους όλων των εποχών. Η «αποπατοκρατία» επίσης αυξήθηκε, αλλά μόνο κατ΄όνομα. Σε μιαν από της χώρες της Αμερικής, πήρε το παράδοξο όνομα «Αλληλεγγύη». Ωστόσο, σε πείσμα των λεξικογραφικών αντικατοπτρισμών, η βασική λειτουργία της «αποπατοκρατίας» είναι πάντα η ίδια: σήμερα όπως και πάντα, οι φτωχοί βρίσκονται στο βάθος του απόπατου και οι πλούσιοι κάθονται στη λεκάνη.

Η κριτική της εξουσίας που έκανε ο Τσε δεν ισοδυναμεί με αποδοχή των μειονεκτημάτων της και απολογία ενός συστήματος. Επικρίνοντας το γεγονός ότι αντιτάσσουμε στην εξουσία παρόμοιες λογικές, ελάχιστα μεταμφιεσμένες από μια νέα ονομασία, έγραφε στα 1964: «Δεν ισχυρίζομαι ούτε κατά διάνοια ότι έχω ξεμπερδέψει με αυτό το ζήτημα, ούτε ότι έχω επιβάλει κάποιο είδος παπικής ευλογίας σε αυτές τις αντιφάσεις και σε κάποιες άλλες. Δυστυχώς, στα μάτια της πλειοψηφίας των λαών μας, ακόμη και στα δικά μου, η απολογία ενός συστήματος έχει μεγαλύτερες συνέπειες από την επιστημονική του ανάλυση».

Πολίτης του κόσμου, ο Τσε μας θυμίζει αυτό που γνωρίζαμε από την εποχή του Σπάρτακου, κάτι που ενίοτε ξεχνούσαμε: η ανθρωπότητα βρίσκει στην πάλη κατά των αδικιών μια κίνηση που την εξυψώνει, που την κάνει καλύτερη και πιο ανθρώπινη.

Λίγο αργότερα, η μνήμη και η ελπίδα κρατούν την πένα του όταν γράφει στην αποχαιρετιστήρια επιστολή του: «Μια μέρα, κάποιος πέρασε και ρώτησε ποιός έπρεπε να ειδοποιηθεί σε περίπτωση θανάτου, και η πραγματική πιθανότητα του θανάτου μας κατέλαβε όλους. Κατόπιν, γνωρίζαμε πως ήταν αλήθεια, πως στη διάρκεια μιας επανάστασης, είτε θριαμβεύεις είτε αποβιώνεις (αν πρόκειται για πραγματική επανάσταση). […] Άλλα εδάφη στον κόσμο διεκδικούν τη συνεισφορά των ταπεινών προσπαθειών μου». Κι έτσι ο Τσε ακολούθησε το δρόμο του.

Για να φύγει με άδεια, για να πεί «καλή αντάμωση», ο Τσε έλεγε «ως τη νίκη, πάντα», σα να ήθελε να πεί «θα ξαναβρεθούμε σύντομα». Σαράντα χρόνια αργότερα, ένα από εκείνα τα ξημερώματα που η σελήνη ανακτά τα κομμάτια του φωτός που του αποκόβει η μηνιαία δαγκωματιά του χρόνου, και που ένας κομήτης μεταμφιεσμένος σε φανοστάτη ξαγρυπνά μάταια στις πύλες της νύχτας, έψαξα ένα κείμενο για να τεκμηριώσω τα πρώτα μου λόγια γι’ αυτήν τη σκέψη.

Τα ξαναδιάβασα όλα, από τον Pablo Neruda στον Julio Cortazar, από τον Walt Whitman στον Juan Rulfo. Χαμένος κόπος, αδιάκοπα η εικόνα του Τσε με το ονειροπόλο βλέμμα του στο σχολείο του Λα Ιγκέρα [2], διεκδικούσε τη θέση της ανάμεσα στα χέρια μου. Από τη Βολιβία μας είχαν έλθει τα μισόκλειστα μάτια του κι εκείνο το ειρωνικό χαμόγελο που ιστορούσε όσα είχαν γίνει κι υποσχόταν όσα μέλλονταν να γίνουν.

Είπα «ονειροπόλο»; Ίσως έρπεπε να πω «νεκρό». Για κάποιους έχει πεθάνει, γι’ άλλους μόνο κοιμάται. Ποιός έχει άδικο; Πάντα σαράντα χρόνια που ο Τσε προετοίμαζε τη μεταμόρφωση της αμερικανικής πραγματικότητας και η εξουσία προετοίμαζε την εξουδετέρωση του. Πάνε σαράντα χρόνια που η εξουσία διαβεβαίωνε ότι το τέλος της ιστορίας είχε λάβει χώρα στη χαράδρα ντελ Γιούρο [3]. Ισχυριζόταν ότι η δυνατότητα για έναν κόσμο καλύτερο, διαφορετικό, είχε καταστραφεί οριστικά. Υπεστήριζε ότι ο καιρός των εξεγέρσεων είχε τελειώσει.

Από το βιβλίο των Μισέλ Λεβί και Ολιβιέ Μπεσασενό «Che Guevara: His Revolutionary Legacy» (2009). Μετάφραση στα γαλλικά απ’ το ισπανικό πρωτότυπο: Laurence Villaume. Ελληνική Μετάφραση: Νίκος Σταμπάκης (εκδ.Φαρφουλάς). Η ακριβής ημερομηνία σύνταξης του κειμένου δεν είναι γνωστή.

[1] Ο υποδιοικητής Μάρκος αναφέρεται εδώ στη χρονιά που ο Τσε εγκατέλειψε την Κούβα και «εξαφανίστηκε» για να βοηθήσει τον ανταρτοπόλεμο στο Κονγκό. Βλ. Paco Ignacio Taibo II, με τους Froilan Escobar και Felix Guerra, El Ano en que estuvimos en nunguna parte, Mortiz, Mexico DF, 1994 – γαλλική μετάφραση L’ Annee ou nous n’etions nulle part, Metaille, Παρίσι, 1995 (Σημ. γαλλικής μετάφρασης).

[2] Σε μια σχολική αίθουσα στο χωριό Λα Ιγκέρα, ο Τσε κρατήθηκε μιαν ολόκληρη νύχτα και εκτελέστηκε δια συνοπτικών διαδικασιών την επομένη, στις 8 Οκτωβρίου 1967, κατά το τέλος του πρωινού, από τις ειδικές βολιβιανές δυνάμεις, κατόπολη εντολής της CIA (Σημ. γαλλικής μετάφρασης).

[3] Στις 7 Οκτωβρίου 1967, ο Τσε Γκεβάρα, αφού πληγώθηκε στα πόδια και καταστράφηκε το τουφέκι του από σφαίρες (το πιστόλι του είχε μείνει από πυρομαχικά) , συνελήφθη ενώ οδηγούσε ένα απόσπασμα στη χαράδρα Κεμπράδα ντελ Γιούρο.

* Εκπρόσωπος του Στρατού των Ζαπατίστας για την Εθνική Απελευθέρωση (EZLN), κινήματος για την αυτοδιάθεση των ιθαγενών του Μεξικού.

Ένας χρόνος χωρίς τον Αλμπέρτο Γκρανάδο

Ήταν 5 Μαρτίου 2011 όταν ο αδελφικός φίλος του Ερνέστο Γκεβάρα, ο Αλμπέρτο Γκρανάδο έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών. Ο Αλμπέρτο απέκτησε διεθνή φήμη ως ο ευρηματικός και θερμόαιμος συνταξιδιώτης του Τσε στην περίφημη μεγάλη περιπλάνηση που πραγματοποίησαν οι δυο τους σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Ο Γκρανάδο υπήρξε η «ζωντανή μνήμη» της νεότητας του Γκεβάρα – ο μοναδικός που τον γνώρισε αρκετά πριν ο Ερνέστο γίνει Τσε. Μοιράστηκαν μαζί στιγμές χαράς και λύπης, συγκίνησης και γέλιου, εντυπωσιασμού, μικρά ατυχήματα με τη θρυλική μηχανή Ποδερόσα ΙΙ, εμπειρίες που στιγμάτισαν για πάντα τις ζωές τους. Για τον Τσε ο Αλμπέρτο ήταν ο «Μιάλ», γιά τον Αλμπέρτο ο Τσε ήταν ο «Φούσερ». Είχαν τους δικούς τους κώδικες επικοινωνίας, όπως δύο αχώριστοι φίλοι.

Η 26η Ιουλίου 1952 ήταν η τελευταία του ταξιδιού τους στη Λατινική Αμερική. Εκεί έπρεπε να χωρίσουν οι δρόμοι τους. Την επόμενη φορά που θα βρισκόντουσαν ξανά, ο Τσε θα ήταν πλέον κορυφαίο μέλος της Επαναστατικής κυβέρνησης της Κούβας.

«Στις 26 Ιουλίου 1952, πρωί πρωί, ο Ερνέστο Γκεβάρα ετοιμάζεται να φύγει απ’ το αεροδρόμιο Μαϊκετία, με την άτρακτο του αεροπλάνου φίσκα στα άλογα. Οι δυο συνοδοιπόροι συντομεύουν τον αποχαιρετισμό. Ο καθένας τους καταπίνει την συγκίνηση του, μπλοφάρει για να μετριάσει τη συγκίνηση του άλλου.

«Πέρνα τις εξετάσεις σου κι έλα πάλι να με βρείς, θα ξαναπάρουμε τους δρόμους μέχρι το Μεξικό», λέει ο Μιάλ, μ’ έναν κόμπο στο λαιμό.

Ανεβαίνοντας τη σκάλα του αεροπλάνου, ο Φουσέρ αποφεύγει να γυρίσει, για να μη δει ο φίλος του τη θλίψη στο πρόσωπο του».

(Ζ.Κορμιέ, Ίλ.Γκεβάρα, Αλ.Γκρανάδο (1995), Τσε Γκεβάρα, Εκδ. Καστανιώτη.)

Ο Γκρανάδο, όπως και ο Τσε, επέλεξε την Κούβα για να ζήσει και να εργαστεί. Ίδρυσε την Σχολή Ιατρικής του Σαντιάγκο και δίδαξε βιοχημεία στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας. Τη δεκαετία του 1980 έλαβε μέρος στην ίδρυση της Κουβανικής Εταιρείας Γενετικής της οποίας διορίστηκε πρόεδρος.

Παρέμεινε, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, σταθερός υποστηρικτής των δίκαιων αιτημάτων της Κούβας και αταλάντευτος οπαδός των ιδεών που κληροδότησε ο Τσε. Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 χρόνων, από φυσικά αίτια. Σαραντατέσσερα περίπου χρόνια πριν στη Βολιβία, είχε χάσει τον καλό του φίλο.

Τώρα, μπορούμε να υποθέτουμε ότι Μιάλ και Φούσερ συνεχίζουν το δικό τους, ατέρμονο ταξίδι, με το ίδιο πάθος και την ίδια όρεξη που είχαν στα θρυλικά Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας.

Guevaristas.

«Εδώ Radio Rebelde»: Χθες, σήμερα και για πάντα!

Η ξεκάθαρη φωνή της Βιολέτ Κασάλς άφησε ιστορία με αυτήν την διάσημη φράση στο Ράδιο Ρεμπέλδε, στις 24 Φλεβάρη 1958. Μιά φράση που συνεχίζει να συναρπάζει τους ακροατές και να δίνει ξεχωριστή ιστορική αξία σε έναν ραδιοφωνικό σταθμό, 54 χρόνια μετά την ίδρυση του στην Σιέρρα Μαέστρα απ’ τον Στρατηγό Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σέρνα.

Η ημέρα που το Ράδιο Ρεμπέλδε εξέπεμψε για πρώτη φορά είχε επιλεχθεί τυχαία. Ήταν όμως η ημέρα που συνέπειπτε με ένα απ’ τα πλέον σπουδαία γεγονότα στην ιστορία της Κούβας: 71 χρόνια πριν, το 1895, η μαζική εξέγερση των κουβανών ενάντια στην ισπανική αποικιοκρατία που έγινε γνωστή ως «Grito de Baire» αποτέλεσε σημείο αναφοράς του αγώνα γιά την ανεξαρτησία του νησιού.

Περισσότερο από πέντε δεκαετίες μετά την ίδρυση του θρυλικού ραδιοσταθμού της Σιέρρα Μαέστρα, το Ράδιο Ρεμπέλδε είναι το αγαπημένο πολλών ακροατών, έχοντας 24ωρη παρουσία σε συχνότητες ΑΜ και FΜ και με επιπλέον λίγες ώρες στα μικροκύματα. Νέοι και παλαιοί δημοσιογράφοι απ’ όλα τα μέρη της Κούβας εργάζονται καθημερινά προσφέροντας μια ποικιλία προγραμμάτων που περιλαμβάνει ειδησεογραφία, μουσικές εκπομπές και κάλυψη των σημαντικότερων αθλητικών διοργανώσεων.

«Ξεσκονίζοντας» τη μνήμη.

Ήταν στις 24 Φλεβάρη 1958 όταν το Ράδιο Ρεμπέλδε εξέπεμψε γιά πρώτη φορά. Ήταν στο σπίτι του Κόνραντ, ενός αγρότη μέλους του Λαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος και υποστηρικτή του αντάρτικου στρατού του Φιντέλ, που βρισκόταν στο Buey Arriba στη νοτιοανατολική Κούβα. Η φωνή μιάς γυναίκας, της Βιολέτα Κασάλς, ήχησε μέσα απ’ τη συχνότητα του αντάρτικου ραδιοφώνου, την ημέρα που έμελλε να χαρακτεί στην ιστορία ως η Μέρα των εργατών της επικοινωνίας.

«…Εδώ Ράδιο Ρεμπέλδε, η φωνή της Σιέρρα Μαέστρα, μεταδιδόμενη σε όλην την Κούβα, καθημερινά στις 5 και 9 προ μεσημβρίας, από το αντάρτικο στρατόπεδο μας στους λόφους της ανατολής. Διευθυντής: Αρχηγός Λουίς Ορλάντο Ροντρίγκες».

Ποιός ήταν ο λόγος της δημιουργίας του αντάρτικου ραδιοσταθμού; Ο λαός της Κούβας έπρεπε να γνωρίζει την αλήθεια για των αγώνα των μπαρμπούδος του Φιντέλ αλλά και επιπλέον μπορούσε να συνεισφέρει στην καλύτερη επικοινωνία των διαφορετικών αντάρτικων ομάδων που πολεμούσαν ενάντια στη δικτατορία του Μπατίστα. Εμπνευστής του Ράδιο Ρεμπέλδε υπήρξε ασφαλώς ο Τσε. Ο ίδιος είχε παρατηρήσει την συνεισφορά που είχε στην επιχείρηση ανατροπής του προέδρου Γιακόμπο Άρμπενς στη Γουετεμάλα η λειτουργία ενός υποβοηθητικού ραδιοσταθμού της CIA.

Σήμερα, η 24 Φλεβάρη θεωρείται ως η μέρα των εργαζομένων στις επικοινωνίες, εξαιτίας της ουσιώδους προσφοράς του αντάρτικου ραδιοφωνικού σταθμού του Κινήματος της 26ης Ιουλίου στη μετάδοση σημαντικών επιτυχιών των μπαρμπούδος ενάντια στον καθεστωτικό στρατό, στην ενημέρωση του κοινού γιά τα εγκλήματα της δικτατορίας αλλά και τους φλογερούς λόγους των αρχηγικών μελών της Επανάστασης.

Ο Κομαντάντε Φιντέλ Κάστρο έβγαλε για πρώτη φορά λόγο στο Ράδιο Ρεμπέλδε στις 15 Απρίλη, μιλώντας γιά την ανάγκη να ενισχυθούν οι προσπάθειες ενάντια στην τυρανία της δικτατορίας Μπατίστα. «Είναι τώρα που πρέπει να φανείτε δυνατότεροι και σταθεροί».

Την πρωτομαγιά του 1958 ο σταθμός μετακινήθηκε στην Λα Πλάτα υπό τις διαταγές του Φιντέλ και λίγους μήνες αργότερα, στις 31 Δεκέμβρη 1958 στο Πάλμα Σοριάνο απ’ όπου και μεταδόθηκε την 1η Γενάρη 1959 ο νικητήριος λόγος του Κάστρο. Με το τέλος του πολέμου, κάθε φάλαγγα είχε το δικό της θυγατρικό ραδιοσταθμό, συνολικά 32 σταθμοί συνιστούσαν την αλυσίδα του επαναστατικού Ράδιο Ρεμπέλδε – γνωστή και ως «αλυσίδα της Ελευθερίας».

Σε μια απ’ τις επετείους για την ίδρυση του αντάρτικου ραδιοφώνου, είπε ο Φιντέλ: «Το Ράδιο Ρεμπέλδε έγινε πραγματικά ο δίαυλος της διάδοσης πληροφοριών για μας, μέσω του οποίου επικοινωνούσαμε με το λαό και σταδιακά απέκτησε ιδιαίτερη αξία… έτσι ουτώς ώστε έγινε ένα κέντρο στρατιωτικών επιχειρήσεων, εξαιρετικής σημασίας εργαλείο γιά τη μαζική επικοινωνία και έπαιξε σπουδαίο ρόλο κατά τη διάρκεια του πολέμου».

Πενήντα τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη του λειτουργία, το αντάρτικο ραδιόφωνο της Σιέρρα Μαέστρα έγινε αυτόπτης μάρτυρας γεγονότων που δεν πρόκειται να ξεχαστούν. Το αποτύπωμα του στην ιστορία αποτελεί έμπνευση για τις νεότερες γενιές ανθρώπων που ασχολούνται ενεργά με την επικοινωνία – δημοσιογράφων, σκηνοθετών και εργαζόμενων στα μέσα μαζικής ενημέρωσης – οι οποίοι επιθυμούν να εργαστούν και να καταπιαστούν με νέες προκλήσεις.

Βίντεο: Σύντομο απόσπασμα-ντοκουμέντο μηνύματος του Τσε μέσω του Ράδιο Ρεμπέλδε:

Νικόλας Μόττας. Πηγές: Radio Rebelde.

Νέα Ζηλανδία: «Seize power»… με τη μορφή του Τσε προτείνει εταιρεία αναψυκτικών

ΧΑΜΙΛΤΟΝ, ΝΕΑ ΖΗΛΑΝΔΙΑ – Την αντίδραση του Κόμματος των Εργατών* (Workers Party) στη Νέα Ζηλανδία προκάλεσε η χρήση της διάσημης εικόνας του Τσε, Guerrillero Heroico, από εταιρεία παραγωγής αναψυκτικών ποτών. Η μορφή του αργεντίνου επαναστάτη απεικονίζεται στη συσκευασία του νέου ποτού με την επωνυμία “Seize Power”, της αυστραλιανής εταιρείας Australian Power Beverage. Οι πρώτες αντιδράσεις είχαν ήδη προκληθεί την προηγούμενη χρονιά όταν η εταιρεία λάνσαρε στην αγορά το αναψυκτικό, έχοντας αντικαταστήσει το αστέρι, στο διάσημο μπερέ του Τσε, με ένα…χαμογελαστό πρόσωπο. Η τιμή του ανέρχεται στα $1.79 δολάρια Νέας Ζηλανδίας.

«Είναι σαφώς κακόγουστο» δήλωσε ο Τζάρεντ Φίλιπς, εκδότης της μηνιαίας εφημερίδας «Spark» που πρόσκειται στο σοσιαλιστικό Κόμμα των Εργατών, σημειώνοντας πως «πρόκειται περί ξεκάθαρης κερδοσκοπίας από την εκμετάλλευση αυτής της εικόνας».

H Australian Power Beverage είναι θυγατρική της αμερικανικής πολυεθνικής εταιρείας Power Beverage Inc. που ειδικεύεται στην κατασκευή αναψυκτικών «ενέργειας». Στη Νέα Ζηλανδία, πανομοιότυπη χρήση της εικόνας του Τσε έχει κάνει για κερδοσκοπικούς λόγους και η ιδιωτική εταιρεία παροχής ηλεκτρισμού Powershop. (Stuff.co.nz)

* Κόμμα των Εργατών ή Εργατικό Κόμμα, Workers Party. Να μην συγχέεται με το Labour Party (Εργατικό Κόμμα) της Νέας Ζηλανδίας.

Ηθική Υποκρισία: Καθολικό σχολείο στη Βρετανία τιμά το δολοφόνο του Τσε

Του Alan Woods.

Την Δευτέρα 14 Νοέμβρη 2011 έτυχε να ανοίξω την Evening Standard και είδα ένα μικρό στοιχείο που ήταν κρυμμένο στο εσωτερικό των σελίδων έτσι ώστε λίγοι άνθρωποι θα το έχουν παρατηρήσει. Ξεκινά με την εκπληκτική δήλωση : «Επανάσταση πλανάται πάνω απ’ το κορυφαίο καθολικό ανεξάρτητο σχολείο του Αγίου Βενέδικτου στο Ealing».

Το σχολείο του Αγίου Βενέδικτου ιδρύθηκε το 1902 και διοικείται από το Αββαείο του Ealing. Είναι το μόνο ημερήσιο σχολείο Βενεδικτίνων στην Αγγλία. Αλλά δεν είναι αυτό η μοναδική αιτία της φήμης του. Αυτό είναι το σχολείο το οποίο, ίσως να θυμάστε, είχε καταστεί διαβόητο για την ανάμειξη (του ονόματος του) του σε ένα σκάνδαλο κακοποίησης παιδιών το οποίο χρονολογείται πριν απο 60 χρόνια, και το οποίο επέσχυντα αποσιωπήθηκε έπειτα από συνωμοσία των σχολικών αρχών και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Οι μοναχοί, οι οποίοι είχαν εμπλακεί μέχρι τα μπούνια σε περιπτώσεις βιασμού και σεξουαλικών βασανιστηρίων των παιδιών στο πλαίσιο της άγιας φροντίδας τους, έχουν συμφωνήσει να αλλάξουν τα ονόματα των κτιρίων που τιμούν άτομα φερόμενα ως βασανιστές. Αλλά τα μέτρα αυτά είναι ανεπαρκή για να καθαρίσουν τις επαίσχυντες μνήμες της παιδικής κακοποίησης ή να ξορκίσουν τα αποτρόπαια φαντάσματα που στοιχειώνουν κάθε πτυχή αυτού του «κορυφαίου σχολείου».

Τώρα, η Standard μας πληροφορεί, «οι απόφοιτοι του σχολείου αναλαμβάνουν από την πλευρά τους να αποκαταστήσουν την τιμή του ιδρύματος τους». Τι πρόσθετα μέτρα έχουν προτείνει αυτοί οι απόφοιτοι για τον καθαρισμό της κόπρου του Αυγεία του παλιού σχολείου; Η Standard εξηγεί ότι: «μια εκστρατεία βρίσκεται σε εξέλιξη από παλαιούς σπουδαστές για τη μετονομασία ενός από τα κτίρια του σχολείου προς τιμήν του διακεκριμένου απόφοιτου που πυροβόλησε τον Τσε Γκεβάρα».

Ναι, σωστά διαβάζετε. Το επίκεντρο αυτό της χριστιανικής ηθικής και της ακαδημαϊκής αριστείας (και πάλαι ποτέ φωλιά των παιδεραστών) είναι υπερήφανο για το γεγονός ότι ο άνθρωπος που δολοφόνησε έναν ανυπεράσπιστο άνθρωπο που κρατούνταν αιχμάλωτος ήταν πρώην μαθητής του Αγίου Βενέδικτου.

«Διεξάγω εκστρατεία για να δωθεί το όνομα του αντισυνταγματάρχη ο οποίος συνέλαβε τον Τσε Γκεβάρα, τον οποίο είχε πυροβολήσει με οδηγίες προερχόμενες από τη Λα Παζ», λέει ο παλιός απόφοιτος Τζον Μπερκ. «Αν όχι, τότε τουλάχιστον μια επιγραφή. Αυτός ήταν ο Γκάρι Πράδο Σαλμόν, ο οποίος φοιτούσε στην Πέμπτη τάξη το 1953, όταν πατέρας του ήταν στρατιωτικός ακόλουθος της (πρεσβείας της) Βολιβίας».

Δεν είναι καταπληκτικό αυτό; Το βάθος της υποκρισίας αυτών των θρησκευτικών ηθικολόγων δε έχει όρια. Σε όλο τον κόσμο το όνομα του Τσε Γκεβάρα αντιμετωπίζεται με το βαθύτερο σεβασμό. Πρόκειται για έναν άνθρωπο, που γεννήθηκε σε μια μεσοαστική οικογένεια στην Αργεντινή, και ο οποίος αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στον αγώνα για την υπεράσπιση των φτωχών και καταπιεσμένων ανθρώπων του κόσμου.

Στο σύνολο αυτής της αξιοσημείωτης ζωής, αυτός ο άνθρωπος επέδειξε το μεγαλύτερο προσωπικό θάρρος. Πέρασε τους τελευταίους μήνες του υφιστάμενος τις πιο τρομερές στερήσεις στις ζούγκλες της Βολιβίας σε μια άκαρπη πάλη για την ανατροπή της εύρωστης ολιγαρχίας η οποία βάναυσα καταπίεζε και εκμεταλλεύονταν τους εργάτες και τους χωρικούς.

Οι δυνάμεις της αντίδρασης, οργανωμένες, εξοπλισμένες και χρηματοδοτούμενες από τη CIA έθεσαν ως στόχο να καταστρέψουν μια μικρή ομάδα μαχητών της ελευθερίας, εξαντλημένων, πεινασμένων, απελπιστικά ολιγάριθμων με ελάχιστο οπλισμό. Κυνηγήθηκαν σαν άγρια ζώα και σφαγιάστηκαν χωρίς έλεος.

Ο Τσε Γκεβάρα δεν σκοτώθηκε στη μάχη. Άσχημα τραυματισμένος, βρέθηκε αιχμάλωτος. Δεν τόλμησαν να του δώσουν την ευκαιρία μιας δίκης. Φοβήθηκαν την αντίδραση του λαού της Βολιβίας και της εργατικής τάξης όλου του κόσμου. Χωρίς καν το πρόσχημα μιας δίκης, δολοφονήθηκε άγρια από τους πληρωμένους φονιάδες της ολιγαρχίας.

Για να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους ως χασάπηδες, αυτοί οι μισθοφόροι δε ρίσκαραν καθόλου. Δεν χρειάζεται πολύ θάρρος για να πυροβολήσεις έναν άνθρωπο που ‘χει τα χέρια του δεμένα πίσω από την πλάτη. Ωστόσο, αυτά τα τέρατα παρουσιάζονται σαν ήρωες, το όνομα των οποίων πρόκειται να τιμηθεί απο ένα κορυφαίο σχολείο διευθυνόμενο από μοναχούς.

Φυσικά, ο κ. Μπερκ λέει ότι ο ίδιος δεν είδε ποτέ καμία εκτρεπόμενη συμπεριφορά στο σχολείο, το οποίο ακόμη ταλανίζεται από το σκάνδαλο κακοποίησης παιδιών: «Ούτε εγώ ούτε έξι ξαδέρφια γνωριζαμε τίποτα χειρότερο από ξυλοδαρμούς», δήλωσε στην Standard.

: Το «άξιο τέκνο» του Αγ.Βενέδικτου, ο βολιβιανός Γκάρι Πράδο Σαλμόν.

Δεδομένου ότι οι «ξυλοδαρμοί» δεν αναφέρονται πουθενά στις Δέκα Εντολές, πρέπει κανείς να συμπεράνει ότι είναι σε απόλυτη αρμονία με το χριστιανικό δόγμα. Και δεν μπορεί να αποτελεί ιδιαίτερη έκπληξη το γεγονός ότι ένας άνθρωπος που θεωρεί την εν ψυχρώ δολοφονία επαναστατών να είναι όχι μόνο αποδεκτή, αλλά ιδιαίτερα αξιέπαινη, δεν παρατήρησε οτιδήποτε ασυνήθιστο στα τεκταινόμενα του σχολείου του. Κάτι που δίνει μια νέα έννοια στην παλιά φράση: «Άφετε τά παιδία έρχεσθαι πρός με…».

Τι συνέβη στον άνθρωπο που συνέλαβε τον Τσε Γκεβάρα; Κανείς δεν ξέρει ή να νοιάζεται πια τι συνέβη σ’αυτόν το φουκαρά. Είναι απλά μια ασήμαντη υποσημείωση στην ιστορία. Μόνο ο κ. Μπερκ είναι πρόθυμος να μας ενημερώσει:

«Ο Πράδο ηγήθηκε της περιπολίας των Άνδεων το 1966 και πήγε να επιχειρήσει ένα στρατιωτικό πραξικόπημα, μπαίνοντας (τελικά) σε ένα αεροπλάνο για το Μαϊάμι εξαιτίας των μπελάδων που είχε προκαλέσει. Επέστρεψε για να φθάσει στον βαθμό του στρατηγού, και τελικά έγινε υπουργός Σχεδιασμού – θέση στην οποία ήταν όταν τον είδα ξανά στη Λα Παζ το 1979».

Ο κ. Μπερκ δείχνει συγκινητική συμπάθεια για έναν καημένο συνάνθρωπο ο οποίος, για το μικρό αδίκημα της προσπάθειας οργάνωσης πραξικοπήματος κατά της ίδιας της κυβέρνησής του, μπαίνει σε ένα αεροπλάνο για το Μαϊάμι. Εκεί θα ηγείται της καλοζωϊσμένης παρέας όλων των άλλων καθαρμάτων, μαφιόζων και δολοφόνων οι οποίοι έχουν ταχθεί να υπερασπίζονται το ιδανικό της Ελευθερίας στην Κεντρική και Νότια Αμερική μέσω της ανατροπής εκλεγμένων κυβερνήσων κατ ‘εντολή της CIA.

Αλλά καλό είναι ότι τελειώνει καλά. Ο ήρωας του κ. Μπράουν κατέληξε σε μια άνετη θέση εργασίας, όπως αυτή του βολιβιανού πρεσβευτή στο Λονδίνο, όπου θα έχει μεγαλειωδώς απολαύσει να μοιράζεται τα ηρωικά κατορθώματά του, με τους Σπουδαίους και Θεοσεβούμενους, σε διάφορα κοκτέιλ πάρτυ, κομπάζοντας ατελείωτα για το πώς ο ίδιος μόνος του «έβγαλε απ’ το παιχνίδι» το μεγάλο Τσε Γκεβάρα.

Δεν γνωρίζουμε εάν οι Άγιοι Πατέρες του Αγίου Βενέδικτου έχουν συμφωνήσει σε αυτήν την υπέροχη πρόταση. Ξέρουμε όμως αυτό. Πολύ μετά αφότου ο Αντισυνταγματάρχης Πράδο θα είναι νεκρός και ξεχασμένος, η μνήμη του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα θα παραμείνει η άφθαρτη μνήμη του πραγματικού επαναστατικού ηρωισμού και πηγή έμπνευσης για τις νέες γενιές, που αγωνίζονται για την ανατροπή μιας σάπιας, καταπιεστικής και ηθικά πτωχευμένης κοινωνίας η οποία εκτρέφει τέρατα, όπως ο Γκάρι Πράδο Σαλμόν.

Λονδίνο, Ιανουάριος, 2012.

Μετάφραση: Νικόλας Μόττας. Πηγή: In Defence of Marxism, «Moral hypocrisy, St. Benedict’s and Che Guevara«.

Στο απόγειο της Kαπιταλιστικής θρασύτητας: Η μορφή του Τσε σε διαφήμιση της αυτοκινητοβιομηχανίας Mercedes-Benz

Την ιστορική φωτογραφία του Τσε, γνωστή ως Guerrillero Heroico, χρησιμοποίησε η αυτοκινητοβιομηχανία Daimler Mercedes-Benz κατά τη διάρκεια παρουσίασης νέων μοντέλων στο Λας Βέγκας των ΗΠΑ. Ξεπερνώνοντας κάθε όριο θρασύτητας και εκμεταλλευόμενος τη γοητεία που ασκεί η μορφή του Τσε σε πλατειά στρώματα της κοινωνίας (πολιτικοποιημένα και μη), ο γερμανικός κολοσσός χρησιμοποίησε τη γνωστή φωτογραφία του Αλμπέρτο Κόρντα προκειμένου να παρουσιάσει το νέο «επαναστατικό όραμα» της εταιρείας. Την ώρα που ο πρόεδρος της Daimler AG (στην οποία ανήκει η Mercedes) Ντίτερ Ζέτσε μιλούσε για το πρόγραμμα CarTogether που λανσάρει ο γερμανικός κολοσσός, εμφανιζόταν πίσω του η γιγαντιαία εικόνα του Τσε συνοδευόμενη από τη φράση «Viva la Revolucion».

Η επαίσχυντη αυτή εκμετάλλευση της μορφής του αργεντίνου επαναστάτη προκάλεσε την οργή των γνωστών και μη εξαιρετέων συντηρητικών αντεπαναστατικών κύκλων της Φλόριντα – όχι βέβαια για το θράσος της Daimler να χρησιμοποιεί την εικόνα του Τσε για να προμοτάρει τα πανάκριβα προϊόντα της και να μεγιστοποιεί τα κέρδη της. Οι κουβανοί εξόριστοι θίχτηκαν απ’ την χρήση της εικόνας ενός «κομμουνιστή δολοφόνου» (όπως αρέσκονται να αποκαλούν τον Τσε) και κάλεσαν την εταιρεία να ζητήσει συγνώμη. Μάλιστα, τη διαμαρτυρία του γνωστοποίησε και ο γνωστός αντικομμουνιστής τρομοκράτης, πράκτορας της C.I.A. που βοήθησε στην σύλληψη και δολοφονία του Τσε στη Βολιβία, Φέλιξ Ροντρίγκεζ. Μάλιστα ο Ροντρίγκεζ δήλωσε ότι, κατά το παρελθόν, είχε στην κατοχή του τρία αυτοκίνητα μάρκας Mercedes και είχε σκοπό να αγοράσει νέο μοντέλο της αυτοκινητοβιομηχανίας, κάτι που τελικώς δεν θα πράξει. Το παράδειγμα του πράκτορα της CIA ακολούθησαν και άλλοι κουβανοί εξόριστοι του Μαϊάμι που δήλωσαν προσβλεβλημένοι απ’ την προβολή της εικόνας του Τσε στην έκθεση της Daimler. Φοβούμενη την πιθανότητα να της κηρύξουν «εμπάργκο» οι πολυπληθείς συντηρητικοί των ΗΠΑ, η Daimler εξέδωσε ανακοίνωση απολογούμενη: «Η Daimler δεν εγκρίνει τη ζωή και τη δράση της ιστορικής αυτής προσωπικότητας η την πολιτική φιλοσοφία που ασπαζόταν. Ζητούμε ειλικρινά συγνώμη απ’ όσους ένιωσαν προσβεβλημένοι» έγραφε η ανακοίνωση.

Φυσικά, στην εποχή της εμπορευματικοποίησης των πάντων, η εκμετάλλευση της μορφής του Τσε από μιά ηγέτιδα καπιταλιστική αυτοκινητοβιομηχανία δεν προκαλεί εντύπωση. Άλλωστε, στο βωμό της μεγιστοποίησης του κέρδους τα πάντα επιτρέπονται, πόσο δε μάλλον από μια εταιρεία-κολοσσό με ιδιαίτερα ύποπτο παρελθόν και παρόν. Ποια είναι λοιπόν η Daimler Mercedes-Benz που ευαγγελίζεται την «επανάσταση» στο χώρο των αυτοκινήτων, χρησιμοποιώντας μάλιστα με περίσσεια θρασύτητα τη μορφή του Τσε Γκεβάρα;

Μόνο κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2011 (Απρίλιος-Μάϊος-Ιούνιος) ο γερμανικός κολοσσός είχε κέρδη 1.7 δισεκατομμύρια ευρώ. Σε νέες μεγάλες αγορές, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία τα κέρδη της Daimler Mercedes Benz παρουσίασαν το προηγούμενο έτος σημαντική αύξηση (έως και 71%). Το 2007, όταν η θυγατρική Chrysler παρουσίασε πτώση των πωλήσεων η Daimler ανακοίνωσε την απόλυση 13.000 εργαζομένων προκειμένου να εξισορροπήσει τη μείωση των κερδών.

Πέραν τούτου, η γερμανική εταιρεία έχει αμαρτωλό παρελθόν δωροδοκιών. Στις ΗΠΑ η Daimler έχει καταδικαστεί για πρακτικές δωροδοκίας, την περίοδο που η Chrysler ήταν θυγατρική της (1998-2008). Οι κατηγορίες που βαρύνουν το γερμανικό κολοσσό σχετίζονται με «συνωμοσία» και «παραποίηση βιβλίων και στοιχείων» αναφορικά με πρακτικές δωροδοκίας που εφάρμοζε για μεγάλο διάστημα με στόχο να «κλείνει» κρατικά συμβόλαια με ξένες κυβερνήσεις.

Η έρευνα των αμερικανικών αρχών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα πλοκάμια διαφθοράς της Daimler εκτείνονταν σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, η Ρωσία, η Τουρκία, η Αίγυπτος και η Κίνα. Μάλιστα η γερμανική εταιρεία κλήθηκε να πληρώσει πρόστιμο 185 εκατομμυρίων δολαρίων (ασφαλώς ψίχουλα σε σχέση με τα τεράστια κέρδη της) στην αμερικανική επιτροπή κεφαλαιαγοράς γιά τις μεθόδους που χρησιμοποιούσε, ενώ έρευνες ξεκίνησαν και στις χώρες όπου η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία δραστηριοποιούνταν επιχειρηματικά. Από την έρευνα, προέκυψε ότι η Daimler πρωταγωνίστησε σε περίπου 200 ύποπτες περιπτώσεις συναλλαγών σε 22 χώρες του κόσμου, αποφέροντας της κέρδη περί τα 2 δισεκατομύρια δολάρια.

Κούβα και ΗΠΑ: Συνέντευξη του Τσε Γκεβάρα στο Monthly Review

Οι παρακάτω ερωτήσεις υποβλήθηκαν στον Κομαντάντε Γκεβάρα από τον Λίο Χάμπερμαν, για λογαριασμό του περιοδικού Monthly Review, κατά τη διάρκεια της εισβολής στον Κόλπο των Χοίρων (Απρίλιος ’61). Οι απαντήσεις δόθηκαν στο τέλος του Ιουνίου του 1961.

1. Οι σχέσεις της Κούβας με τις ΗΠΑ έχουν φτάσει στο χείλος του γκρεμού ή υπάρχει ακόμα η πιθανότητα να βρεθεί συμβιβαστική λύση;

Η ερώτησή σας έχει δύο απαντήσεις: μια πρώτη, την οποία μπορούμε να ορίσουμε ως “φιλοσοφική”, και μια δεύτερη, “πολιτική”. Η φιλοσοφική απάντηση είναι ότι οι επιθετικές διαθέσεις του βορειοαμερικάνικου μονοπωλιακού καπιταλισμού και η ταχύτατη μεταλλαγή του προς το φασισμό καθιστά οποιουδήποτε είδους συμφωνία αδύνατη. Και οι σχέσεις μας αναγκαστικά θα παραμείνουν τεταμένες ή θα χειροτερέψουν μέχρι την τελική καταστροφή του ιμπεριαλισμού. Η άλλη, η πολιτική απάντηση, διαβεβαιώνει ότι δεν είμαστε εμείς υπαίτιοι για τις κακές σχέσεις μας με τις ΗΠΑ, και ότι, όπως έχουμε πολλές φορές αποδείξει, τελευταία φορά μάλιστα μετά την ήττα τους κατά την απόβαση στην Ακτή του Γκιρόν, είμαστε έτοιμοι για οποιουδήποτε είδους συμφωνία ως ίσος προς ίσον με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

2. Οι ΗΠΑ θεωρούν υπεύθυνη την Κούβα για τη ρήξη των μεταξύ τους σχέσεων ενώ η Κούβα κατηγορεί τις ΗΠΑ. Ποιο μερίδιο ευθύνης, κατά τη γνώμη σας, μπορεί να αποδοθεί δίκαια σε σας; Εν ολίγοις, τι λάθη έχετε κάνει στους χειρισμούς σας όσον αφορά τις σχέσεις σας με τις ΗΠΑ;

Πολύ λίγα, πιστεύουμε. Πιθανόν σε τυπικά ζητήματα. Αλλά έχουμε την ακλόνητη πεποίθηση ότι έχουμε ενεργήσει για λογαριασμό μας με δίκαιο τρόπο, και ότι έχουμε προστατέψει τα συμφέροντα του λαού μας σε κάθε μας ενέργεια. Το πρόβλημα είναι ότι τα συμφέροντά μας, δηλαδή αυτά του λαού μας, και τα συμφέροντα των βορειοαμερικάνικων μονοπωλίων βρίσκονται σε σύγκρουση.

3. Αν υποθέσουμε ότι οι ΗΠΑ αποφασίσουν να τσακίσουν την κουβανέζικη επανάσταση, ποιες είναι οι πιθανότητες να λάβουν βοήθεια από τον Οργανισμό Αμερικάνικων Κρατών;

Τα πάντα εξαρτώνται από το τι εννοούμε με τη λέξη «τσακίσουν». Αν σημαίνει τη βίαιη καταστροφή του επαναστατικού καθεστώτος με την – άμεση δε – βοήθεια του Οργανισμού Αμερικάνικων Κρατών, πιστεύω ότι υπάρχει πολύ μικρή πιθανότητα, επειδή η ιστορία δεν γίνεται να αγνοηθεί. Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής κατανοούν την αξία της έμπρακτης αλληλεγγύης μεταξύ των φιλικών χωρών, και δεν θα ρίσκαραν μια τόσο ριζική στροφή στην πολιτική τους.

4. Στις διεθνείς της σχέσεις, η Κούβα συντάσσεται με το μπλοκ των αδέσμευτων ή των Σοβιετικών;

Η Κούβα συντάσσεται με το δίκαιο. Ή, όντες λιγότερο απόλυτοι, με αυτό που αντιλαμβάνεται ως δίκαιο. Δεν ασκούμε πολιτική με μπλοκ, γι’ αυτό δεν μπορούμε να συνταχθούμε με το μπλοκ των αδέσμευτων, και για τον ίδιο λόγο, δεν ανήκουμε στο σοσιαλιστικό μπλοκ. Αλλά οπουδήποτε προκύψει ζήτημα υπεράσπισης του δικαίου, εκεί θα δώσουμε την ψήφο μας – ακόμα και συντασσόμενοι με τις ΗΠΑ, αν ποτέ αυτή η χώρα αναλάβει το ρόλο του υπερασπιστή του δικαίου.

5. Ποιο είναι το μεγαλύτερο εσωτερικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κούβα;

Είναι δύσκολο να αξιολογηθούν τα προβλήματα επακριβώς. Μπορώ να αναφέρω αρκετά: το μιλιταριστικό πνεύμα που υπάρχει ακόμα στην κυβέρνηση· η απουσία κατανόησης εκ μέρους ορισμένων κομματιών του λαού της ανάγκης για θυσίες· η έλλειψη ορισμένων πρώτων υλών για τη βιομηχανία και κάποιων μη διαρκών καταναλωτικών αγαθών, που έχουν ως αποτέλεσμα αναπόφευκτες θυσίες· η αβεβαιότητα όσον αφορά το πότε θα λάβει χώρα η επόμενη ιμπεριαλιστική επίθεση· η αρρυθμία στην παραγωγή που προκλήθηκε από τη γενική επιστράτευση. Αυτά είναι μερικά από τα προβλήματα που μας απασχολούν κατά περιόδους, αλλά, αντί να μας φέρνουν σε αμηχανία, μας βοηθούν να εθιστούμε στις δυσκολίες του αγώνα.

6. Πώς εξηγείτε τον ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό Κουβανών αντεπαναστατών και τη λιποταξία τόσο πολλών πρώην επαναστατών;

Οι επαναστάσεις δρουν κατά κύματα. Όταν ο κ. Χάμπερμαν έκανε αυτή την ερώτηση, πιθανό να ήταν ακριβής, αλλά σήμερα οι αντεπαναστάτες είναι λιγότεροι απ’ ότι πριν την απόβαση στην Ακτή του Γκιρόν. Η αντεπαναστατική επίθεση κλιμακωνόταν με αργό ρυθμό μέχρι που έφτασε στο αποκορύφωμά της στην Ακτή του Γκιρόν. Τότε ηττήθηκε και έπεσε αυτόματα στο μηδέν. Τώρα που προσπαθεί ξανά να σηκώσει κεφάλι και να καταφέρει νέα πλήγματα, ο σκοπός μας είναι να τσακίσουμε τους αντεπαναστάτες.

Οι λιποταξίες περισσότερο ή λιγότερο εξεχουσών προσωπικοτήτων οφείλονται στο γεγονός ότι η σοσιαλιστική επανάσταση άφησε πίσω της τους καιροσκόπους, τους φιλόδοξους και τους δειλούς και τώρα προχωρά μπροστά προς ένα νέο καθεστώς απαλλαγμένο από αυτή την κατηγορία σκουληκιών.

7. Μπορούν οι χώρες της Λατινικής Αμερικής να λύσουν τα προβλήματά τους διατηρώντας το καπιταλιστικό σύστημα, ή πρέπει να ακολουθήσουν το μονοπάτι του σοσιαλισμού όπως έχει κάνει η Κούβα;

Για μας είναι βασικό ότι πρέπει να ακολουθήσουν το δρόμος της σοσιαλιστικής επανάστασης, να καταργήσουν την εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο, να αναλάβει το κράτος τον οικονομικό σχεδιασμό, και κάθε είδους κοινωνική πρόνοια να τεθεί στην υπηρεσία της κοινότητας.

8. Οι ατομικές ελευθερίες, δυτικού τύπου, έχουν τελειώσει οριστικά με την κυβέρνησή σας στην εξουσία;

Αυτό εξαρτάται από το για τι ατομικά δικαιώματα μιλάμε – το ατομικό δικαίωμα, για παράδειγμα, των λευκών να αναγκάζουν τους νέγρους να κάθονται στο πίσω μέρος ενός λεωφορείου· το δικαίωμα των λευκών να κρατάνε τους νέγρους μακριά από μια παραλία ή να τους έχουν αποκλείσει από μια συγκεκριμένη λωρίδα της· το δικαίωμα της Κου Κλουξ Κλαν να δολοφονεί οποιονδήποτε νέγρο κοιτάξει μια λευκή γυναίκα· το δικαίωμα ενός Φόμπους με μια λέξη, ή ίσως το δικαίωμα ενός Τρουχίγιο, ενός Σομόζα, ενός Στρόεσνερ ή ενός Ντουβαλιέρ. Σε κάθε περίπτωση, θα χρειαζόταν να οριστεί η έννοια «ατομικά δικαιώματα» με μεγαλύτερη ακρίβεια, για να ξέρουμε αν περιλαμβάνει και το δικαίωμα να καλωσορίζουμε εκστρατείες αντιποίνων που εξαπολύει μια χώρα στο βορρά.

9. Σε τι είδους πολιτικό σύστημα προσβλέπετε για την Κούβα αφού παρέλθει η παρούσα ειδική περίοδος αναδιοργάνωσης και ανασυγκρότησης;

Σε γενικές γραμμές μπορεί να ειπωθεί ότι μια πολιτική δύναμη η οποία επαγρυπνεί για τις ανάγκες της πλειοψηφίας του λαού πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το λαό και να ξέρει πώς να εκφράσει αυτό που ο ίδιος, μέσω της πολυφωνίας του, μόνο να υποδείξει μπορεί. Το πώς θα το επιτύχουμε αυτό είναι ένα πρακτικό καθήκον που θα μας πάρει κάποιο χρόνο. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η παρούσα επαναστατική περίοδος πρέπει να συνεχιστεί για ορισμένο χρονικό διάστημα ακόμα, και δεν είναι εφικτό να μιλάμε για δομική ανασυγκρότηση ενόσω η απειλή πολέμου στοιχειώνει το νησί μας.

Monthly Review, 1961, Volume 13, Issue 05 (September) / Cuba and the U.S.

Μετάφραση στα ελληνικά: http://parakatathiki.blogspot.com.