Αλέιδα Μαρτς (Aleida March)

Η Αλέιδα Μαρτς ντε λα Τόρε, γεννηθείσα το 1937 στην Κούβα, είναι η δεύτερη σύζυγος του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα και μητέρα της Αλέιδα Γκεβάρα. Υπήρξε μέλος του επαναστατικού στρατού του Φιντέλ Κάστρο και μετέπειτα εργάστηκε ως ιδιαιτέρα γραμματέας του Γκεβάρα. Παντρεύτηκαν το 1959 (Μάρτιο η Ιούνιο) σε τελετή που έλαβε χώρα στις στρατιωτικές φυλακές της Λα Καμπάνια.

Η Αλέιδα και ο Τσε έγιναν γονείς τεσσάρων παιδιών: της Αλέιδα, του Καμίλο, της Σέλια και του Ερνέστο. Η ίδια έχει γράψει το βιβλίο «Αναμνήσεις: η ζωή με τον Τσε» (Evocacion), όπου περιγράφει τη γνωριμία της με τον επαναστάτη και την περίοδο του γάμου τους, δίνοντας μιά άλλη όψη: αυτή του συντρόφου, συζύγου και πατέρα Γκεβάρα.

Διαβάστε: Γράμματα στην Αλέϊδα.

Γιάκομπο Άρμπενς (Jacobo Árbenz)

Ο Γιάκομπο Άρμπενς Γκουζμάν ήταν στρατιωτικός και πολιτικός στη Γουατεμάλα. Γεννημένος το 1913, υπήρξε δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Γουατεμάλας από το 1951 έως και το 1954. Ανατράπηκε με στρατιωτικό πραξικόπημα του συνταγματάρχη Κάρλος Καστίγιο με την συνδρομή της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών και της CIA.

Το 1954, χρονιά που ανετράπη ο Άρμπενς, ο Γκεβάρα βρισκόταν στην Γουατεμάλα και έζησε εκ του σύνεγγυς τα γεγονότα της εποχής εκείνης, κάτι που τον οδήγησε σε ριζοσπαστικοποίηση των πολιτικών του απόψεων. Ο Γιάκομπο Άρμπενς πέθανε εξόριστος στο Μεξικό το 1971.

Χέρμπερτ Μάθιους (Herbert Matthews)

Ο Χέρμπερτ Μάθιους (γεννηθείς στις 10 Ιανουαρίου 1900 στη Νέα Υόρκη) ήταν αμερικανός δημοσιογράφος και ανταποκριτής της εφημερίδας New York Times. Απέκτησε διεθνή φήμη όταν τον Ιανουάριο του 1957 βρέθηκε στις δύσβατες βουνοπλαγιές της Σιέρρα Μαέστρα, στην Κούβα, προκειμένου να πάρει συνέντευξη από τον αρχηγό του αντάρτικου στρατού, Φιντέλ Κάστρο. Λέγεται ότι ο Μάθιους κατάφερε να κανονίσει τη συνέντευξη με τον κουβανό επαναστάτη μέσω της διευθύντριας του γραφείου των Times στην Αβάνα, Ρούμπι Φίλιπς.

Το ρεπορτάζ που υπογράφτηκε από το Μάθιους διέλυσε τις όποιες φήμες είχε δημιουργήσει το καθεστώς Μπατίστα περί δήθεν θανάτου του Φιντέλ. Η ιστορία των γενναίων κουβανών επαναστατών που μάχονταν ενάντια σε μιά αδίστακτη και διεφθαρμένη δικτατορία έκανε το γύρο της Αμερικής και του κόσμου. Η δημοσίευση των κειμένων στους New York Times έκανε το Μάθιους στόχο της συντηρητικής δεξιάς των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία του χρέωσε ότι «έβγαλε το Φιντέλ απ’ την αφάνεια».

Ο Χέρμπερτ Μάθιους πέθανε στις 30 Ιουλίου 1977. Τον Φεβρουάριο του 2007, το Κουβανικό Πρακτορείο Ειδήσεων γνωστοποίησε ότι στο σημείο που είχε δωθεί η συνέντευξη του Μάθιους με τον Κάστρο, ανεγέρθη πινακίδα σε ανάμνηση εκείνης της συνάντησης.

Έρνεστ Χέμινγουεϊ (Ernest Hemingway)

O Έρνεστ Μίλλερ Χέμινγουεϊ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς του 20ού αιώνα. Γεννήθηκε στο Όουκ Παρκ του Ίλινοις τον Ιούλιο του 1889 και πέθανε το 1961 στο Αϊντάχο. Αποτέλεσε μέλος της αποκαλούμενης «Χαμένης Γενιάς» (Lost Generation) των αμερικανών συγγραφέων και ποιητών που έζησαν στο Παρίσι, στις δεκαετίες 1920 και 1930. Το 1953 τιμήθηκε με το Βραβείο Πούλιτζερ και το 1954 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Παρότι ταξίδεψε και έζησε σε πολλά μέρη του κόσμου, ο Χέμινγουεϊ συνδέθηκε συναισθηματικά με την Κούβα στην οποία διέθετε ιδιωτική κατοικία. Επισκέπτηκε πρώτη φορά το νησί το 1928.

Υπήρξε συγκρατημένα υποστηρικτής της Κουβανικής Επανάστασης του 1959 και συναναστράφηκε τόσο τον Φιντέλ Κάστρο όσο και τον Τσε Γκεβάρα. Τον Ιούλιο του 1960 ο Χέμινγουεϊ και η σύζυγος του εγκατέλειψαν την Κούβα προκειμένου να εγκατασταθούν μόνιμα στο Κέτσουμ του Αϊντάχο. Ένα χρόνο αργότερα, το 1961, η κατοικία του (στην οποία είχε αφήσει ανέκδοτα έργα του) πέρασε στην ιδιοκτησία της κουβανικής κυβέρνησης.

Επιστρέφοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες η υγεία του Χέμινγουεϊ επιδεινώθηκε σημαντικά. Νοσηλεύτηκε στην κλινική Mayo εξαιτίας της υψηλής του πίεσης αλλά και των συμπτωμάτων κατάθλιψης και παράνοιας από τα οποία υπέφερε. Ο βιογράφος του Τζέφρυ Μέγιερς έχει αναφέρει ότι κατά τη νοσηλεία του στην κλίνική ο Χέμινγουεϊ υποβλήθηκε σε πολλαπλές θεραπείες με ηλεκτροσόκ. Αυτοπυροβολήθηκε στο κεφάλι στις 2 Ιουλίου 1961, πάσχοντας από σύνδρομο καταδίωξης και τάσεις αυτοκτονίας.

Ο στενός του φίλος Άαρον Έντουαρτ Χοτσνερ, συγγραφέας βιβλίου με θέμα τη ζωή του Χέμινγουεϊ, έχει διαψεύσει τη θεωρία περί παράνοιας. Σε άρθρο του στους New York Times ο Χοτσνερ καταστεί το FBI ηθικό αυτουργό της αυτοκτονίας του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, υποστηρίζοντας ότι το ομοσπονδιακό γραφείο ερευνών παρακολουθούσε στενά τον συγγραφέα, φτάνοντας τον στα όρια της απελπισίας.

Στο bar El Floridita στην Αβάνα, υπάρχει άγαλμα του Χέμινγουεϊ, φιλοτεχνημένο από τον Χοσέ Βίγια Σομπερόν, δίπλα σε μια φωτογραφία του συγγραφέα με τον Φιντέλ Κάστρο.

Καμίλο Σιενφουέγος (Camilo Cienfuegos)

Ο Καμίλο Σιενφουέγος, προσωπικός φίλος του Τσε Γκεβάρα, ήταν από τους πρωτεργάτες της Κουβανικής επανάστασης. Γεννηθείς στην συνοικία Λότον της Αβάνας το Φεβρουάριο του 1932 μεγάλωσε σε οικογένεια με αναρχικές τάσεις, από γονείς που είχαν εγκαταλείψει την Ισπανία πριν την έναρξη του εμφυλίου πολέμου. Η πρώτη του επαφή με τον επαναστατικό ακτιβισμό και την πολιτική γίνεται το 1954 όντας ενεργό μέλος φοιτητικής ομάδας ενάντια στη δικτατορία του Μπατίστα. Ως αποτέλεσμα αυτού μάλιστα, το Δεκέμβρη του 1955, τραυματίζεται από σφαίρα κατά τη διάρκεια διαδήλωσης γιά τον κουβανό ήρωα της ανεξαρτησίας Αντόνιο Μασέο.

Άνεργος και έχοντας υποστεί μεγάλη ταλαιπωρία από τις αστυνομικές αρχές του δικτατορικού καθεστώτος αναχωρεί γιά τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαμένοντας γιά σύντομο διάστημα στη Νέα Υόρκη. Με τη λήξη της άδειας παραμονής του συλλαμβάνεται και απελαύνεται στο Μεξικό. Εκεί γνωρίζει τον Φιντέλ Κάστρο ο οποίος οργάνωνε ήδη το επαναστατικό κίνημα γιά την ανατροπή του Μπατίστα. Το Νοέμβριο του 1956 ο Σιενφουέγος είναι ένας εκ των 82 επιβαινόντων στο πλοιάριο «Γκράνμα» με προορισμό τις κουβανικές ακτές. Μετέχει ενεργά στο αντάρτικο στα βουνά της Σιέρρα Μαέστρα, αποκτώντας σύντομα τον τίτλο του «Κομαντάντε». Μεγάλη του επιτυχία θεωρείται η στρατηγικής σημασίας νίκη του επί των στρατιωτικών δυνάμεων της δικτατορίας στη μάχη του Yaguajay το Δεκέμβριο του 1958. Στις 31 Δεκεμβριου, οι αντάρτες υπό την ηγεσία των Τσε Γκεβάρα και Καμίλο Σιενφουέγος απελευθέρωναν θριαμβευτές την πόλη της Σάντα Κλάρα.

Λίγες ημέρες πριν τον μυστηριώδη θάνατο του, ο Καμίλο συνέλαβε – έπειτα από εντολή του Φιντέλ – τον σύντροφο Ούμπερ Μάτος, ο οποίος αντιτίθετο στον αναπτυσσόμενο κομμουνιστικό χαρακτήρα του Επαναστατικού Κινήματος της 26ης Ιουλίου. Στις 28 Οκτωβρίου 1959, το Cessna 310 αεροσκάφος στο οποίο επέβαινε ο Σιενφουέγος χάνεται πάνω απ’ τα νερά του Ατλαντικού, κατά τη διάρκεια πτήσης από το Κάμαγουέι προς την Αβάνα. Οι έρευνες που ακολούθησαν κατέληξαν σε αδιέξοδο, καθώς δε βρέθηκαν ποτέ συντρίμια του αεροσκάφους ούτε το σώμα του ίδιου του Σιενφουέγος. Η αναπάντεχη και μυστηριώδης εξαφάνιση του τον μετέτρεψαν σε είδωλο της Κουβανικής Επανάστασης – προς τιμήν του, ο Τσε έδωσε το όνομα του στο γιό του Καμίλο.

Στη μνήμη του κουβανού επαναστάτη δημιουργήθηκε μουσείο στην πόλη Γιαγκουαγιαϊ (Yaguajay) την κορυφή του οποίου κοσμεί μεγαλοπρεπές άγαλμα.

«Λίγοι άνδρες έχουν επιτύχει να αφήνουν σε κάθε τους δράση ένα τόσο ξεχωριστό προσωπικό σημάδι. Είχε την εμπιστοσύνη των ανθρώπων, που τον είχαν επιλέξει μέσα από χιλιάδες γιά μιά προνομιούχο θέση εξαιτίας της τολμηρότητας των απόψεων του, την επιμονή του, την ευφυία του και την απαράμιλλη αφοσίωση του. Ο Καμίλο εξάσκησε την αφοσίωση του με θρησκευτική ευλάβεια».

– Τσε Γκεβάρα γιά τον Καμίλο Σιενφουέγος.

Ταμάρα Μπούνκε Μπίντερ (Tania the Guerilla)

Η Ταμάρα Μπούνκε Μπίντερ (Tamara Bunke Bider), γνωστότερη με το προσωνύμιο «Τάνια η Αντάρτισσα», ήταν αργεντινο-γερμανίδα επαναστάτρια και μυστική πράκτορας. Γεννήθηκε το Νοέμβριο του 1939 στο Μπουένος Άιρες από, κομμουνιστικών πεποιθήσεων, γερμανούς γονείς που είχαν μεταναστεύσει στην Αργεντινή. Το 1952 η οικογένεια επέστρεψε στη Γερμανία και η Ταμάρα σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Χάμπολτ του ανατολικού Βερολίνου. Έγινε μέλος του τότε Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands) της Γερμανίας και ταξίδεψε σε πολλές χώρες του κόσμου ως μέλος της «Ελεύθερης Γερμανικής Νεολαίας», οργάνωσης του ΕΣΚ. Σε ένα από τα ταξίδια της βρέθηκε στην Κούβα η οποία την εποχή εκείνη (1959) ζούσε τις μεγάλες ιστορικές στιγμές της Επανάστασης.

Γνωρίστηκε με τον Τσε Γκεβάρα το 1960 κατά τη διάρκεια επίσκεψης του Ερνέστο στην Λειψία. Ορίστηκε διερμηνέας του Τσε και το 1961, εντυπωσιασμένη από τα ιδανικά της Κουβανικής Επανάστασης, εγκαταστάθηκε μόνιμα στο νησί. Στην Κούβα εργάστηκε σε πολλές θέσεις, από το Υπουργείο Παιδείας μέχρι την Ομοσπονδία Κουβανών Γυναικών επιδεικνύοντας ιδιαίτερο ζήλο και ικανότητες που εκτιμήθηκαν τόσο από τους συναδέλφους της όσο και από τον ίδιο τον Τσε. Έλαβε μέρος σε μυστικές αποστολές στην Ευρώπη (Πράγα, Ρώμη), ταξιδεύοντας με ψευδώνυμο και παραλλαγμένα χαρακτηριστικά, συγκεντρώνοντας χρήσιμες πληροφορίες γιά λογαριασμό της κουβανικής κυβέρνησης. Το 1964, η Τάνια ταξίδεψε κάτω από απόλυτη μυστικότητα στη Βολιβία, εμφανιζόμενη με το όνομα Λώρα Γκουτιέρες Μπάουερ, προκειμένου να διεισδύσει στους κύκλους της βολιβιανής πολιτικής, οικονομικής και ακαδημαϊκής αφρόκρεμας. Στόχος η συλλογή πολύτιμων πληροφοριών γιά τη μετέπειτα προσπάθεια του Τσε να υποκινήσει μιά λαϊκή Επανάσταση στη χώρα.

Λίγο πριν την αποστολή στη Βολιβία, η Τάνια επιλέχθηκε μεταξύ εκείνων που θα περνούσαν από ειδική εκπαίδευση με σκοπό να ακολουθήσει το Γκεβάρα στη χώρα της Νότιας Αμερικής. Δολοφονήθηκε στις 31 Αυγούστου του 1967 στον ποταμό Ρίο Γκράντε της περιοχής Βάδο δελ Γέσο από βολιβιανούς στρατιώτες. Λίγο καιρό αργότερα, ο Φιντέλ Κάστρο ανακύρηξε την Ταμάρα ως «Ηρωίδα της Κουβανικής Επανάστασης» δίνοντας της το προσωνύμιο «Τάνια η Αντάρτισσα».

Ο τάφος της ανακαλύφθηκε το 1998 στο Βαλεγκράντε της Βολιβίας και τα οστά της μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν στο Μαυσωλείο του Τσε στην Σάντα Κλάρα της Κούβας.

Ένα βιβλίο με τίτλο «Τάνια, η γυναίκα που αγάπησε ο Τσε Γκεβάρα», όσο και ανεπιβεβαίωτες φήμες προερχόμενες από τη C.I.A, έχουν στο παρελθόν υπενιχθεί ότι, στην πραγματικότητα, η Ταμάρα Μπίντερ δούλευε γιά λογαριασμό της σοβιετικής υπηρεσίας πληροφοριών K.G.B. Κάτι που τόσο η γερμανική Stasi όσο και η K.G.B. έχουν γραπτώς διαψεύσει.