Ιρλανδία: Έσβησαν τοιχογραφία του Τσε επειδή ενόχλησε… αμερικανούς τουρίστες!

che mural ireland kilkeeΣε αμερικανικές πιέσεις υπέκυψε το Δημοτικό Συμβούλιο της κωμόπολης Kilkee στην επαρχία Κλαρ της Ιρλανδίας, αποφασίζοντας να σβήσει τοιχογραφία που εμφάνιζε την όψη του Τσε Γκεβάρα. Σύμφωνα με την ιρλανδική εφημερίδα «Independent» οι τοπικές αρχές δέχθηκαν… πλήθος παραπόνων από αμερικανούς τουρίστες οι οποίοι ενοχλήθηκαν (!) στη θέα και μόνο της τοιχογραφίας.

Παρά την αρχική απόφαση του τοπικού δημοτικού συμβουλίου να παραμείνει η – ύψους 6 μέτρων – τοιχογραφία (που αποτύπωνε την πασίγνωστη εικόνα του guerrillero heroico) μέχρι και το τέλος του επερχόμενου λατινοαμερικανικού πολιτιστικού φεστιβάλ που λαμβάνει χώρα στην περιοχή, οι διάφορες πιέσεις έπιασαν τόπο. Οι τοπικές αρχές της κωμόπολης δικαιολογήθηκαν πως η παρουσία της τοιχογραφίας ερχόταν σε αντίθεση με τοπική νομοθεσία που απαγορεύει τα γκραφίτι και τα πολιτικά συνθήματα στους τοίχους.

Από το τραγελαφικό αυτό γεγονός δεν θα μπορούσε να λείπει η παρέμβαση της γνωστής για τις αντιδραστικές, αντικομμουνιστικές της ιδέες ρεπουμπλικανή αντιπρόσωπος στο Κογκρέσο των ΗΠΑ Ιλεάνα Ρος-Λετίνεν. Κινούμενη στο γνωστό υβριστικό απέναντι στον Τσε ύφος η Ρος-Λετίνεν σημείωσε ότι οι τοπικές αρχές του Kilkee έκαναν «το σωστό» ενώ εξέφρασε την… «απογοήτευση της που κάτοικοι στην ιρλανδική επαρχία Κλαρ συνεχίζουν να τιμούν τον σαδιστή δολοφόνο Τσε Γκεβάρα».

Η αμερικανοκουβανή πολιτικός, που βγάζει φλύκταινες κάθε φορά που ακούει το όνομα του Τσε και της Κουβανικής Επανάστασης, είχε επιδοθεί σε άνευ προηγουμένου παραλήρημα και πριν απο λίγους μήνες με αφορμή την συμπερίληψη γραπτών του Τσε στα ντοκουμέντα παγκόσμιας κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.

Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες τοπικών εφημερίδων κάτοικοι του Kilkee πήραν την πρωτοβουλία και ζωγράφισαν καινούργιες τοιχογραφίες σε διαφορετικές περιοχές της πόλης, απαντώντας έτσι στην απόφαση των τοπικών αρχών.

Ο Τσε στην Ιρλανδία: Η επιβεβαίωση μιας ιστορικής επίσκεψης

Che_Ireland_GraffitiΌσοι έχουν μελετήσει τη ζωή του Τσε γνωρίζουν τις ιρλανδικές ρίζες του επαναστάτη.  Ο ίδιος είχε επισκεπτεί την Ιρλανδία το 1964 όντας καθ’ οδόν για την Αλγερία. Παρά το γεγονός ότι υπήρχαν μαρτυρίες για το ολιγόωρο ταξίδι του Τσε στη γη των προγόνων του (π.χ. ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο το αναφέρει στο «Ερνέστο Γκεβάρα γνωστός και ως Τσε», σελίδα 652), η αυθεντικότητα των πηγών αμφισβητούνταν. CUBADEBATE – Κουβανοί ερευνητές της ζωής και του έργου του κομαντάντε Ερνέστο Τσε Γκεβάρα επιβεβαιώσαν ότι ο ηρωικός επαναστάτης πέρασε πράγματι από την Ιρλανδία το 1964, καθοδόν προς την Αλγερία, ένα ιστορικό γεγονός που μέχρι πρόσφατα αμφισβητούνταν.

Οι Adys Cupull και Froilán González, συγγραφείς διαφόρων βιβλίων για τον αργεντινοκουβανό αντάρτη, εξήγησαν στο πρακτορείο ειδήσεων ΑΙΝ ότι με τη συνεργασία της ιρλανδής δημοσιογράφου Bernie Dwyer, η οποία πέθανε στις 10 Ιουλίου 2013, επαλήθευσαν ότι στις 18 Νοεμβρίου του 1964 το αεροπλάνο στο οποίο ταξίδευε ο Τσε έκανε στάση στο Δουβλίνο, την πρωτεύουσα της Ιρλανδίας.

Έκτακτα καιρικά φαινόμενα ανάγκασαν το κλείσιμο του αεροδρομίου του Γκάντερ κα οι πτήσεις έπρεπε να εκτραπούν προς το Δουβλίνο, πρόσθεσαν οι κουβανοί ειδικοί επικαλούμενοι αδιάσειστα στοιχεία που τους παρείχε η ιρλανδή συνάδελφός τους. Πρόσθεσαν ακόμα ότι η ίδια τους έφερε φωτοτυπίες από όλες τις εφημερίδες που κατέγραψαν την είδηση, όπου εμφανιζόταν ο Τσε και μια νεαρή γυναίκα που έκανε τη μεταφράστρια.

Η Μπέρνι αναγνώρισε την κοπέλα ως συνάδελφο από τις σπουδές της και όταν την εντόπισε είπε ότι από τον Τσε την εντυπωσίασαν τα μάτια του και το βαθύ του βλέμμα, και ότι έκανε περιστασιακά τη διερμηνέα ως αεροσυνοδός στις ιρλανδικές αερογραμμές.

Επιπλέον, επισκέφτηκε τα αρχεία της τηλεόρασης, εντόπισε δύο λεπτά βιντεοσκόπησης και ξεκίνησε μια έρευνα σχετικά με τις ρίζες της οικογένειας Λίντς. Με αυτή την υπόθεση, και σε σκηνοθεσία του κουβανού Ρομπέρτο Ρουίς, γυρίστηκε το ντοκυμανταίρ «Η ιρλανδική κληρονομιά του Τσε [Legado irlandés del Che], το οποίο προβλήθηκε στο εκπαιδευτικό κανάλι της κουβανικής τηλεόρασης, σε διάφορα ιρλανδικά ιδρύματα και σε μια από τις διοργανώσεις του φεστιβάλ Νέου Λατινοαμερικανικού Κινηματογράφου.

Το 1994 ο εκδοτικός οίκος Capitán San Luís, του υπουργείου εσωτερικών, εξέδωσε το βιβλίο των Αντίς και Φροϊλάν με τίτλο «Ένας γενναίος άνδρας», ένα χρονικό των πιο σημαντικών γεγονότων της ζωής του Τσε, το οποίο περιλάμβανε και το κείμενο μιας κάρτας του.

Την κάρτα αυτή την έστειλε ο Τσε στον πατέρα του στις 18 Νοεμβρίου 1964 από το Δουβλίνο της Ιρλανδίας, ενδιάμεσο σταθμό προς την Αλγερία, και λέει τα εξής:

Αγαπητέ γέρο,

Με την άγκυρα στη θάλασσα και το πλοίο σε ακινησία, βρίσκομαι σ’ αυτή την πράσινη Ιρλανδία των προγόνων σου. Όταν το έμαθε η τηλεόραση ήρθαν να με ρωτήσουν για το γενεαλογικό δέντρο των Λιντς, αλλά, επειδή δεν ήξερα αν ήταν αλογοκλέφτες ή κάτι τέτοιο, δε μίλησα πολύ. Καλές γιορτές. Σε περιμένουμε. Ερνέστο.

Πηγή: Cubadebate / Μετάφραση: Yannis Tsal.

Οι ιρλανδικές ρίζες του Τσε Γκεβάρα και η «μάχη» του Galway

Ένας «πόλεμος» μένεται τις τελευταίες εβδομάδες στην παραθαλάσσια ιρλανδική πόλη του Galway. Η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της πόλης να τιμήσει τον Τσε Γκεβάρα ανεγείροντας σχετικό μνημείο, ξέθαψε τους σκελετούς της αντίδρασης, του συντηρητισμού και της αντικομμουνιστικής υστερίας. Γιατί όμως αποφάσισε το Galway να τιμήσει τον Τσε; Η απάντηση βρίσκεται ασφαλώς στις ιρλανδικές ρίζες του αργεντίνου επαναστάτη και στους άρρηκτους δεσμούς της οικογένειας Γκεβάρα με το νησί του ευρωπαϊκού βορρά.

Όπως είναι γνωστό, το πλήρες ονοματεπώνυμο του πατέρα του Τσε ήταν Ερνέστο Γκεβάρα Λυντς (Ernesto Guevara Lynch). Το επώνυμο «Λυντς» είναι από τα πλέον διαδεδομένα στην Ιρλανδία. Σύμφωνα με την ιρλανδική ιστοριογραφία και λαογραφία, η επωνυμία αυτή έχει δύο ιστορικές καταγωγές: Μια Νορμανδική και μια Γαελική (Σκωτσέζικη). Σύμφωνα με τη νορμανδική, το «Λυντς» προέρχεται από το γαλλόφωνο «Ντε Λεντς» που πιθανόν να ήταν η ονομασία κάποιας πόλης (ή περιοχής) που δεν υφίσταται πλέον. Η γαελική-σκωτσέζικη καταγωγή του επιθέτου έχει τις ρίζες της στην ιρλανδική ονομασία «Ο Λόϊνσιχ» (O Loinsigh) που στην τοπική διάλεκτο σημαίνει «άνθρωπος της θάλασσας». Αυτή η τελευταία ονομασία υπήρξε ιδιαίτερα διαδεδομένη κατά την προμεσαιωνική εποχή σε περιοχές όπως το Λίμερικ, το δυτικό Κορκ αλλά και η βόρεια επαρχία Ντέρρυ.

Η αμεσότερη σχέση του Τσε με την πόλη του Galway προκύπτει μέσω της γιαγιάς του, της Άννα Ίζαμπελ Λυντς, η οποία φέρεται να γεννήθηκε στην επαρχία του Galway και να μετανάστευσε στη Λατινική Αμερική. Εκεί, στην Αργεντινή, γνώρισε έναν ντόπιο άνδρα που έφερε το επώνυμο «Γκεβάρα» και μαζί απέκτησαν έναν γιο, τον Ερνέστο (πατέρα του Τσε). Ο ίδιος ο Τσε όχι μόνο γνώριζε γι’ αυτήν του την οικογενειακή σύνδεση με την Ιρλανδία αλλά δήλωνε σε κάθε ευκαιρία περήφανος για το ιρλανδικό επαναστατικό αίμα που έρεε μέσα του.

Σύμφωνα με τον ιστορικό Πήτερ Μπέρεσφορντ Έλις, ο οποίος είχε την ευκαιρία να συναντήσει τον πατέρα του Τσε, ο αργεντίνος Κομαντάντε ήταν εντυπωσιασμένος από την ιστορία της Ιρλανδίας και των επαναστατικών φυσιογνωμιών που το νησί ανέδειξε στον αγώνα της ανεξαρτησίας απ’ τη Μεγάλη Βρετανία. Στις 13 Μαρτίου 1965 ο Τσε επισκέφτηκε το Δουβλίνο ως ενδιάμεσο σταθμό προερχόμενος από την Πράγα. Εκεί, στο αεροδρόμιο Σάννον της ιρλανδικής πρωτεύουσας, ο δημοσιογράφος των Irish Times Άρθρουρ Κουίνλαν του πήρε συνέντευξη στην οποία ο Τσε μίλησε για την ιρλανδική καταγωγή του, αναφέροντας τη γιαγιά του από το Galway. Μάλιστα, κατά την ολιγόωρη στάση του στο νησί ο Γκεβάρα επισκέφτηκε μαζί με κουβανούς συντρόφους το λιμάνι του Λίμερικ το οποίο προετοιμαζόταν για την διάσημη εορτή του Αγίου Πατρικίου.

Στο επαναστατικό πνεύμα του Τσε κάνει προφανή την επιρροή του ο συνδιασμός ιρλανδικής και βασκικής καταγωγής. Σε ότι αφορά τις ιρλανδικές ρίζες του Κομαντάντε, ο ίδιος ο πατέρας του είχε δηλώσει σε μια συνέντευξη του το 1969: «Το πρώτο αξιοσημείωτο πράγμα είναι το γεγονός ότι στις φλέβες του γιού μου κυλούσε το αίμα των ιρλανδών επαναστατών». Και συνέχισε προσθέτοντας: «Ο Τσε κληρονόμησε κάποια από τα χαρακτηριστικά των ακούραστων προγόνων μας».

Απόσπασμα συνέντευξης του Τσε στην ιρλανδική τηλεόραση.

Η «μάχη» του Galway.

Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενο άρθρο του Guevaristas («Ιρλανδία: Μνημείο για τον Τσε στην πόλη καταγωγής της γιαγιάς του») το δημοτικό συμβούλιο του Galway πήρε την απόφαση να ανεγείρει μνημείο τιμώντας το λατινοαμερικάνο επαναστάτη.

Ψηφιακή απεικόνιση του προτεινόμενου μνημείου για τον Τσε.

Τον περασμένο Ιούνιο, το δημοτικό συμβούλιο της πόλης ομόφωνα ενέκρινε πρόταση να τιμήσει τον Τσε, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τους ισχυρούς δεσμούς του Κομαντάντε με το Galway και την ιρλανδία γενικότερα. Την χρηματοδότηση του μνημείου ανέλαβαν από κοινού οι πρεσβείες της Κούβας και της Αργεντινής, ενώ ο σχεδιασμός ανατέθηκε – όπως αναφέρουν οι Irish Times – στον αρχιτέκτονα Σάιμον Μακ Γκίνες.

Οι αντιδράσεις ασφαλώς δεν έλλειψαν από τις τοπικές δυνάμεις της συντήρησης και του σφοδρού αντικομμουνισμού. Πρωταγωνιστές στο θίασο του αντι-γκεβαρισμού ο επιχειρηματίας-πολιτευτής Ντέκλαν Γκάνλεϊ (Declan Ganley), ακροδεξιές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές συμμαχίες της χώρας αλλά και η… κουβανική διασπορά της Φλόριντα. Στο παιχνίδι της κατασυκοφάντησης του Τσε με σκοπό να ακυρωθεί η ανέγερση του μνημείου μπήκε και η πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων αμερικανικής βουλής των αντιπροσώπων Ιλεάνα Ρος-Λετίνεν (Ileana Ros-Lehtinen), αμερικανο-κουβανικής καταγωγής βουλευτής του ρεπουμπλικανικού κόμματος. Σε σχετική επιστολή της προς τον ιρλανδό πρωθυπουργό Έντα Κένι, η Λετίνεν εκφράζει το μίσος και τα απωθημένα των κουβανών αντεπαναστατών των ΗΠΑ χαρακτηρίζοντας τον Τσε «μαζικό δολοφόνο και καταπατητή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Ταυτόχρονα, ζητεί από τον πρωθυπουργό να αναλάβει πρωτοβουλία προκειμένου να ακυρωθεί η ανέγερση του μνημείου, αφήνοντας υπόνοιες ακόμη και για διατάραξη των σχέσεων Ουάσινγκτον-Δουβλίνου σε περίπτωση που δε ληφθούν υπ’ όψη οι ενστάσεις της.

Η όξυνση της αντι-γκεβαρικής υστερίας σε Ιρλανδία και Φλόριντα ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα την ακύρωση της ανέγερσης του μνημείου. Οι αρχές του Galway, φοβισμένες και πλανημένες ίσως απ’ την ποταπή προπαγάνδα των τελευταίων ημερών, ίσως να μην τιμήσουν ποτέ τον Τσε όπως θα έπρεπε. Αυτό όμως δεν πρόκειται ποτέ να αναιρέσει τους άρρηκτους δεσμούς του Κομαντάντε με την πόλη, την Ιρλανδία και την επαναστατική της παράδοση.

Ν.Μόττας.

Ιρλανδία: Μνημείο για τον Τσε στην πόλη καταγωγής της γιαγιάς του

ΓΚΑΛΓΟΥΕΪ, ΙΡΛΑΝΔΙΑ – Την δέσμευση να υλοποιηθεί η απόφαση για την ανέγερση μνημείου αφιερωμένου στον Τσε Γκεβάρα ανακοίνωσε ο Μπίλυ Κάμερον, δημοτικός σύμβουλος στην πόλη Γκάλγουεϊ της Ιρλανδίας. Σύμφωνα με τον Κάμερον το προσχέδιο του μνημείου βρίσκεται ήδη στα χέρια σχετικής υποεπιτροπής υπεύθυνης για δημόσια έργα τέχνης, ενώ η ιδέα στηρίχθηκε από την πλειοψηφία των μελών του δημοτικού συμβουλίου. Σύμφωνα με ιρλανδικά μέσα ενημέρωσης, την χρηματοδότηση του μνημείου θα αναλάβουν από κοινού οι πρεσβείες της Κούβας και της Αργεντινής.

Ο Τσε συνδέεται στενά με την Ιρλανδία και ειδικότερα με το Γκάλγουεϊ, μια πόλη 75.000 κατοίκων σήμερα, στις δυτικές ακτές της χώρας. Η γιαγιά του αργεντίνου επανάστατη, η Άννα Λυντς Ορτίθ καταγόταν από οικογένεια η οποία μεταστάνευσε στην Αργεντινή στα μέσα του 18ου αιώνα. Μάλιστα, ο ίδιος ο Τσε είχε αναφερθεί στους οικογενειακούς δεσμούς του με την πόλη κατά τη διάρκεια συνεντεύξεων που είχε δώσει επισκεπτόμενος την Ιρλανδία το 1965.

Αντιδράσεις από νεοσυντηρητικούς

Η πρόταση του δημοτικού συμβουλίου του Γκάλγουεϊ δεν θα μπορούσε να μην συναντήσει την αντίδραση συντηρητικών και αντικομμουνιστικών κύκλων. Στην πρωτοπορία της αστικής αντιδραστικότητας βρέθηκε ο Ντέκλαν Γκάνλεϊ, μεγαλοεπιχειρηματίας της περιοχής και ιδρυτής του πανευρωπαϊκού νεοσυντηρητικού, φιλελεύθερου κόμματος «Λιμπερτάς» (Libertas).  Σε δηλώσεις του ο Γκάνλεϊ, αφού αναμάσησε την γνωστή αισχρή προπαγάνδα περί του… «δολοφόνου Τσε», σημείωσε ότι ένα τέτοιο μνημείο «θα αμαυρωνε την φήμη της πόλης παγκοσμίως». Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γκάνλεϊ, που έχει επιχειρήσει ανεπιτυχώς να εκλεγεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2009, θεωρείται πλέον γραφική φιγούρα επιχειρηματία που μάταια προσπαθεί να αναδειχθεί σε πολιτικό ηγέτη-θεματοφύλακα των συντηρητικών αξιών και της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης.

Πηγή: The Irish Times.