Κατηγορία: Chepedia
Γιάκομπο Άρμπενς (Jacobo Árbenz)
Ο Γιάκομπο Άρμπενς Γκουζμάν ήταν στρατιωτικός και πολιτικός στη Γουατεμάλα. Γεννημένος το 1913, υπήρξε δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Γουατεμάλας από το 1951 έως και το 1954. Ανατράπηκε με στρατιωτικό πραξικόπημα του συνταγματάρχη Κάρλος Καστίγιο με την συνδρομή της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών και της CIA.
Το 1954, χρονιά που ανετράπη ο Άρμπενς, ο Γκεβάρα βρισκόταν στην Γουατεμάλα και έζησε εκ του σύνεγγυς τα γεγονότα της εποχής εκείνης, κάτι που τον οδήγησε σε ριζοσπαστικοποίηση των πολιτικών του απόψεων. Ο Γιάκομπο Άρμπενς πέθανε εξόριστος στο Μεξικό το 1971.
Χέρμπερτ Μάθιους (Herbert Matthews)
Ο Χέρμπερτ Μάθιους (γεννηθείς στις 10 Ιανουαρίου 1900 στη Νέα Υόρκη) ήταν αμερικανός δημοσιογράφος και ανταποκριτής της εφημερίδας New York Times. Απέκτησε διεθνή φήμη όταν τον Ιανουάριο του 1957 βρέθηκε στις δύσβατες βουνοπλαγιές της Σιέρρα Μαέστρα, στην Κούβα, προκειμένου να πάρει συνέντευξη από τον αρχηγό του αντάρτικου στρατού, Φιντέλ Κάστρο. Λέγεται ότι ο Μάθιους κατάφερε να κανονίσει τη συνέντευξη με τον κουβανό επαναστάτη μέσω της διευθύντριας του γραφείου των Times στην Αβάνα, Ρούμπι Φίλιπς.
Το ρεπορτάζ που υπογράφτηκε από το Μάθιους διέλυσε τις όποιες φήμες είχε δημιουργήσει το καθεστώς Μπατίστα περί δήθεν θανάτου του Φιντέλ. Η ιστορία των γενναίων κουβανών επαναστατών που μάχονταν ενάντια σε μιά αδίστακτη και διεφθαρμένη δικτατορία έκανε το γύρο της Αμερικής και του κόσμου. Η δημοσίευση των κειμένων στους New York Times έκανε το Μάθιους στόχο της συντηρητικής δεξιάς των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία του χρέωσε ότι «έβγαλε το Φιντέλ απ’ την αφάνεια».
Ο Χέρμπερτ Μάθιους πέθανε στις 30 Ιουλίου 1977. Τον Φεβρουάριο του 2007, το Κουβανικό Πρακτορείο Ειδήσεων γνωστοποίησε ότι στο σημείο που είχε δωθεί η συνέντευξη του Μάθιους με τον Κάστρο, ανεγέρθη πινακίδα σε ανάμνηση εκείνης της συνάντησης.
Φόκο (Focolism)
Υπο κατασκευή
Έρνεστ Χέμινγουεϊ (Ernest Hemingway)
O Έρνεστ Μίλλερ Χέμινγουεϊ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς του 20ού αιώνα. Γεννήθηκε στο Όουκ Παρκ του Ίλινοις τον Ιούλιο του 1889 και πέθανε το 1961 στο Αϊντάχο. Αποτέλεσε μέλος της αποκαλούμενης «Χαμένης Γενιάς» (Lost Generation) των αμερικανών συγγραφέων και ποιητών που έζησαν στο Παρίσι, στις δεκαετίες 1920 και 1930. Το 1953 τιμήθηκε με το Βραβείο Πούλιτζερ και το 1954 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Παρότι ταξίδεψε και έζησε σε πολλά μέρη του κόσμου, ο Χέμινγουεϊ συνδέθηκε συναισθηματικά με την Κούβα στην οποία διέθετε ιδιωτική κατοικία. Επισκέπτηκε πρώτη φορά το νησί το 1928.
Υπήρξε συγκρατημένα υποστηρικτής της Κουβανικής Επανάστασης του 1959 και συναναστράφηκε τόσο τον Φιντέλ Κάστρο όσο και τον Τσε Γκεβάρα. Τον Ιούλιο του 1960 ο Χέμινγουεϊ και η σύζυγος του εγκατέλειψαν την Κούβα προκειμένου να εγκατασταθούν μόνιμα στο Κέτσουμ του Αϊντάχο. Ένα χρόνο αργότερα, το 1961, η κατοικία του (στην οποία είχε αφήσει ανέκδοτα έργα του) πέρασε στην ιδιοκτησία της κουβανικής κυβέρνησης.
Επιστρέφοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες η υγεία του Χέμινγουεϊ επιδεινώθηκε σημαντικά. Νοσηλεύτηκε στην κλινική Mayo εξαιτίας της υψηλής του πίεσης αλλά και των συμπτωμάτων κατάθλιψης και παράνοιας από τα οποία υπέφερε. Ο βιογράφος του Τζέφρυ Μέγιερς έχει αναφέρει ότι κατά τη νοσηλεία του στην κλίνική ο Χέμινγουεϊ υποβλήθηκε σε πολλαπλές θεραπείες με ηλεκτροσόκ. Αυτοπυροβολήθηκε στο κεφάλι στις 2 Ιουλίου 1961, πάσχοντας από σύνδρομο καταδίωξης και τάσεις αυτοκτονίας.
Ο στενός του φίλος Άαρον Έντουαρτ Χοτσνερ, συγγραφέας βιβλίου με θέμα τη ζωή του Χέμινγουεϊ, έχει διαψεύσει τη θεωρία περί παράνοιας. Σε άρθρο του στους New York Times ο Χοτσνερ καταστεί το FBI ηθικό αυτουργό της αυτοκτονίας του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, υποστηρίζοντας ότι το ομοσπονδιακό γραφείο ερευνών παρακολουθούσε στενά τον συγγραφέα, φτάνοντας τον στα όρια της απελπισίας.
Στο bar El Floridita στην Αβάνα, υπάρχει άγαλμα του Χέμινγουεϊ, φιλοτεχνημένο από τον Χοσέ Βίγια Σομπερόν, δίπλα σε μια φωτογραφία του συγγραφέα με τον Φιντέλ Κάστρο.
Ραμόν Μπενίτεζ (Ramón Benítez)
Ραμόν Μπενίτεζ ήταν το όνομα με το οποίο ο Τσε ταξίδεψε το 1966 στη Βολιβία προκειμένου να οργανώσει το εκεί αντάρτικο κίνημα. Πριν ακόμη εγκαταλείψει την Κούβα γιά τη Βολιβία – και με ελάχιστους ανθρώπους να γνωρίζουν τι επρόκειτο να συμβεί – ο Τσε μπήκε στη διαδικασία αλλαγής του παρουσιαστικού του. Έτσι, ο «Ραμόν Μπενίτεζ» ήταν ένας μεγαλύτερος ηλικιακά άνδρας (γύρω στα 55-60), με λίγα μαλλιά και χοντρά γυαλιά μυωπίας. Το παρουσιαστικό συνόδευαν και τα ανάλογα έγγραφα (διαβατήριο, σχετικές επαγγελματικές ταυτότητες) με τα οποία θα μπορούσε να περάσει ανενόχλητος τον έλεγχο του αεροδρομίου της Λα Παζ και όπου αλλού χρειαζόταν.
- Το διαβατήριο του «κ.Ramón Benítez».
Πριν αναχωρήσει για τη Βολιβία ο Τσε, μεταμφιεσμένος ήδη σε Ραμόν, επισκέφτηκε γιά τελευταία φορά την οικογένεια του. Η σύζυγος του, Αλεϊδα Μαρτς, περιγράφει εκείνη την συγκινητική συνάντηση:
«Λίγες μέρες πριν από την αναχώρησή, τον μετέφεραν σε ένα ασφαλές σπίτι που βρισκόταν στην Αβάνα, μεταμορφωμένο ήδη σε γερο-Ραμόν, κι’ εκεί ζήτησε να δει τα παιδιά. Η συνάντηση έπρεπε να γίνει με αυτόν τον τρόπο, επειδή φοβόταν ότι τα μεγαλύτερα παιδιά μας, αν τον αναγνώριζαν, κάπου θα το έλεγαν, κι αυτό ίσως προκαλούσε πολύ σοβαρά προβλήματα.
Όταν έφτασαν τα παιδιά, τους τον σύστησα ως έναν στενό φίλο του μπαμπά τους απ’ την Ουρουγουάη, που ήθελε να τα γνωρίσει. Φυσικά δε φαντάστηκαν ότι εκείνος ο άντρας,
που έδειχνε εξηντάρης, μπορούσε να είναι ο πατέρας τους. Ήταν μια στιγμή πολύ δύσκολη γιά τον Τσε αλλά και για μένα. Για εκείνον βέβαια ήταν εξαιρετικά επώδυνο το να βρίσκεται τόσο κοντά τους και να μην μπορεί να τους το πει, ούτε να τους φερθεί όπως ήθελε. Ήταν μία απ’ τις πιο σκληρές δοκιμασίες που χρειάστηκε να περάσει ποτέ του. […]
Η Αλεϊδίτα, τρέχοντας ξετρελαμένη πέρα-δώθε, χτύπησε κάπου το κεφάλι της, και ήταν ο Τσε εκείνος που τη φρόντισε. Το έκανε με τόση λεπτότητα και ευαισθησία, που ύστερα από λίγο η μικρή ήρθε να μου πει ένα μυστικό, που το άκουσε κι εκείνος: «Μαμά, αυτός ο κύριος είναι
ερωτευμένος μαζί μου». Δεν είπαμε τίποτα, χλομιάσαμε μόνο σ’ όλον εκείνο το φόρτο συναισθημάτων.
Αλεϊδα Μαρτς, Αναπόληση: Η ζωή μου με τον Τσε, Εκδ. Ψυχογιός, 2007.
Ο Φιντέλ ρίχνει μια ματιά στο διαβατήριο του «Ραμόν Μπενίτεζ» ενώ ο μεταμφιεσμένος Τσε παρακολουθεί.
Καμίλο Σιενφουέγος (Camilo Cienfuegos)
Ο Καμίλο Σιενφουέγος, προσωπικός φίλος του Τσε Γκεβάρα, ήταν από τους πρωτεργάτες της Κουβανικής επανάστασης. Γεννηθείς στην συνοικία Λότον της Αβάνας το Φεβρουάριο του 1932 μεγάλωσε σε οικογένεια με αναρχικές τάσεις, από γονείς που είχαν εγκαταλείψει την Ισπανία πριν την έναρξη του εμφυλίου πολέμου. Η πρώτη του επαφή με τον επαναστατικό ακτιβισμό και την πολιτική γίνεται το 1954 όντας ενεργό μέλος φοιτητικής ομάδας ενάντια στη δικτατορία του Μπατίστα. Ως αποτέλεσμα αυτού μάλιστα, το Δεκέμβρη του 1955, τραυματίζεται από σφαίρα κατά τη διάρκεια διαδήλωσης γιά τον κουβανό ήρωα της ανεξαρτησίας Αντόνιο Μασέο.
Άνεργος και έχοντας υποστεί μεγάλη ταλαιπωρία από τις αστυνομικές αρχές του δικτατορικού καθεστώτος αναχωρεί γιά τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαμένοντας γιά σύντομο διάστημα στη Νέα Υόρκη. Με τη λήξη της άδειας παραμονής του συλλαμβάνεται και απελαύνεται στο Μεξικό. Εκεί γνωρίζει τον Φιντέλ Κάστρο ο οποίος οργάνωνε ήδη το επαναστατικό κίνημα γιά την ανατροπή του Μπατίστα. Το Νοέμβριο του 1956 ο Σιενφουέγος είναι ένας εκ των 82 επιβαινόντων στο πλοιάριο «Γκράνμα» με προορισμό τις κουβανικές ακτές. Μετέχει ενεργά στο αντάρτικο στα βουνά της Σιέρρα Μαέστρα, αποκτώντας σύντομα τον τίτλο του «Κομαντάντε». Μεγάλη του επιτυχία θεωρείται η στρατηγικής σημασίας νίκη του επί των στρατιωτικών δυνάμεων της δικτατορίας στη μάχη του Yaguajay το Δεκέμβριο του 1958. Στις 31 Δεκεμβριου, οι αντάρτες υπό την ηγεσία των Τσε Γκεβάρα και Καμίλο Σιενφουέγος απελευθέρωναν θριαμβευτές την πόλη της Σάντα Κλάρα.
Λίγες ημέρες πριν τον μυστηριώδη θάνατο του, ο Καμίλο συνέλαβε – έπειτα από εντολή του Φιντέλ – τον σύντροφο Ούμπερ Μάτος, ο οποίος αντιτίθετο στον αναπτυσσόμενο κομμουνιστικό χαρακτήρα του Επαναστατικού Κινήματος της 26ης Ιουλίου. Στις 28 Οκτωβρίου 1959, το Cessna 310 αεροσκάφος στο οποίο επέβαινε ο Σιενφουέγος χάνεται πάνω απ’ τα νερά του Ατλαντικού, κατά τη διάρκεια πτήσης από το Κάμαγουέι προς την Αβάνα. Οι έρευνες που ακολούθησαν κατέληξαν σε αδιέξοδο, καθώς δε βρέθηκαν ποτέ συντρίμια του αεροσκάφους ούτε το σώμα του ίδιου του Σιενφουέγος. Η αναπάντεχη και μυστηριώδης εξαφάνιση του τον μετέτρεψαν σε είδωλο της Κουβανικής Επανάστασης – προς τιμήν του, ο Τσε έδωσε το όνομα του στο γιό του Καμίλο.
Στη μνήμη του κουβανού επαναστάτη δημιουργήθηκε μουσείο στην πόλη Γιαγκουαγιαϊ (Yaguajay) την κορυφή του οποίου κοσμεί μεγαλοπρεπές άγαλμα.
«Λίγοι άνδρες έχουν επιτύχει να αφήνουν σε κάθε τους δράση ένα τόσο ξεχωριστό προσωπικό σημάδι. Είχε την εμπιστοσύνη των ανθρώπων, που τον είχαν επιλέξει μέσα από χιλιάδες γιά μιά προνομιούχο θέση εξαιτίας της τολμηρότητας των απόψεων του, την επιμονή του, την ευφυία του και την απαράμιλλη αφοσίωση του. Ο Καμίλο εξάσκησε την αφοσίωση του με θρησκευτική ευλάβεια».
– Τσε Γκεβάρα γιά τον Καμίλο Σιενφουέγος.
Ελληνικό Αρχείο Τσε Γκεβάρα © Guevaristas 