«Ήταν ρατσιστής ο Τσε Γκεβάρα;» – Διαλύοντας μια αισχρή συκοφαντία

Ο Τσε κρατάει στην αγκαλιά του ένα μικρό αφρικανάκι, Κονγκό, 1965 (ή 1966).
Ο Τσε κρατάει στην αγκαλιά του ένα μικρό αφρικανάκι, Κονγκό, 1965 (ή 1966).

“Η ζωή του Τσε αποτελεί έμπνευση για όλους τους ανθρώπους που επιθυμούν την λευτεριά.
Θα τιμάμε πάντα τη μνήμη του”.

Νέλσον Μαντέλα, κατά την επίσκεψη του στην Κούβα, 1991.

Μια συνηθισμένη κατηγορία που απευθύνουν πληθώρα αντεπαναστατικών, ακροδεξιών, αντικομμουνιστικών στοιχείων ενάντια στον Τσε, είναι πως ο αργεντίνος επαναστάτης ήταν “ρατσιστής” απέναντι στους μαύρους. Πρόκειται για ένα επιχείρημα σαθρό που βασίζεται στην σκόπιμα διαστρεβλωμένη ανάγνωση επί μέρους πηγών. Ποιά είναι η πηγή που όλοι αυτοί χρησιμοποιούν για να αμαυρώσουν την εικόνα του Γκεβάρα; Πρόκειται για ένα εδάφιο ενός εκ των πρώτων ημερολογιών του νεαρού Ερνέστο Γκεβάρα που γράφτηκε το 1952. Η συγκεκριμένη σημείωση του Τσε γράφτηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του σε μια φτωχογειτονιά στη Βενεζουέλα των αρχών της δεκαετίας του 1950 και στην οποία ο 24χρονος τότε Γκεβάρα αναφέρεται σε έγχρωμους που συνάντησε στην περιοχή. Αναφερόμενος σε κατοίκους της περιοχής ο Ερνέστο τους χαρακτηρίζει “νωχελικούς και τεμπέληδες” οι οποίοι σκορπούν τα χρήματα τους σε μεθύσια – σε αντιδιαστολή με τους ευρωπαϊκής καταγωγής κατοίκους που κάνουν οικονομίες. Ταυτόχρονα, συγκρίνει την “φυλετική καθαρότητα” των μαύρων του Καράκας με την αντίστοιχη των πορτογάλων. Πρόκειται, δηλαδή, για μια διαπίστωση που κάνει ο 24χρονος Ερνέστο σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή, χρησιμοποιώντας φράσεις που βγαίνουν απ’ τον αυθορμητισμό του νεολαίου ταξιδιώτη εκείνης της εποχής.

Οι συκοφάντες, στην προσπάθεια τους να αμαυρώσουν την προσωπικότητα του Γκεβάρα, απομονώνουν αυτές τις φράσεις, παρακάμπτουν το νεαρό της ηλικίας του συγγραφέα και, ασφαλώς, “ξεχνάνε” τα διδάγματα της μετέπειτα επαναστατικής ζωής του αργεντίνου. Την εποχή που γράφτηκαν οι γραμμές του ταξιδιωτικού ημερολογίου του (“Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας”), ο Ερνέστο έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με έγχρωμους. Ως εκ τούτου, οι φράσεις του νέου Γκεβάρα εντάσσονται σε αυτό που περιγράφει ένας εκ των βασικών του βιογράφων, ο Τζον Λι Άντερσον: “Το στερεότυπο της αλαζονείας των λευκών αργεντίνων”. Απόλυτα λογικό αν σκεφτούμε ότι ο 24χρονος Ερνέστο ήταν κι’ αυτός προϊόν του περιβάλλοντος του – ενός μεσοαστικού περιβάλλοντος μιας αργεντίνικης οικογένειας. Κάποιους μήνες αφότου ολοκληρώθηκε το ταξίδι του στη μεγάλη αμερικανική ήπειρο, ο ίδιος ο Γκεβάρα αναφέρει πως οι εμπειρίες του ταξιδιού “τον άλλαξαν”, τον έκαναν ένα νέο άνθρωπο, με νέες ιδέες. Στο Μαϊάμι, απ’ το οποίο πέρασε μετά το τέλος του ταξιδιού του, είχε την ευκαιρία να δει παραδείγματα φυλετικών διακρίσεων τα οποία κατέκρινε στις σημειώσεις του.

Η συνέχεια της ζωής του Ερνέστο, που σταδιακά έγινε ο επαναστάτης “Τσε”, αποδεικνύει τις στέρεες αντιρατσιστικές του πεποιθήσεις. Ωριμάζοντας μέσα από τη μαρξιστική-λενινιστική φιλοσοφία, το κριτήριο με το οποίο ο Τσε διέκρινε τους ανθρώπους και τις συμπεριφορές τους ήταν ταξικό – όχι εθνοφυλετικό όπως ψευδέστατα διαδίδουν ορισμένοι. Αξίζει να δούμε ορισμένα παραδείγματα που αποκρυσταλλώνουν την ιστορική πραγματικότητα:

• Την επομένη χρονιά του μεγάλου ταξιδιού του στη νότια Αμερική, το 1953, ταξιδεύοντας στη Βολιβία με τον φίλο του Κάρλος Φερέρ (“Καλίκα”) ο Γκεβάρα εξοργίζεται βλέποντας όλους τους σκουρόχρωμους ντόπιους ινδιάνους να γίνονται αντικείμενο ψεκασμού με DDT (για ψείρες) προτού τους επιτραπεί η είσοδος στο Υπουργείο Αγροτικών Υποθέσεων.

• Ένας εκ των πρώτων “μαθητών” του Τσε το 1957 στην Σιέρρα Μαέστρα (ο Γκεβάρα είχε αναλάβει να παραδώσει μαθήματα γραφής και ανάγνωσης σε αντάρτες) ήταν ένας 45χρονος αμόρφωτος μαύρος χωρικός που πολεμούσε στα βουνά – ο Χούλιο Ζενόν Ακόστα. Στον Ακόστα ο Τσε ανέλαβε να μάθει το αλφάβητο. Αργότερα, όταν ο Ακόστα σκοτώθηκε σε ενέδρα του δικτατορικού στρατού, ο Τσε τον μνημόνευσε ως “τον πρώτο μαθητή μου” και ένα είδος “ευγενούς χωρικού” που αποτέλεσε – όπως τόσοι άλλοι – την καρδιά της κουβανικής επανάστασης.

• Κατά τη διάρκεια του αντάρτικου αγώνα στην Κούβα, ο Τσε συνδέθηκε ερωτικά στο πρώτο μισό του 1958 με μια έγχρωμη/μουλάτη κουβανή, την Ζοιλά Ροντρίγκες Γκαρσία. Και πριν την περιπέτεια του αντάρτικου ωστόσο, η πρώτη σύζυγος του Τσε (παντρεύτηκαν το 1955) ήταν η σκουρόχρωμη περουβιανή Ίλντα Γκαδέα, με καταγωγή απ’ τους ιθαγενείς πληθυσμούς του Περού.

• Το 1959, μετά την επικράτηση της Επανάστασης, ο Τσε υπήρξε εκ των πρωτοπόρων μιας προσπάθειας να ενταχθούν στα σχολεία και τα πανεπιστήμια της χώρας παιδιά και νέοι απ’ τον μαύρο πληθυσμό της Κούβας. Σε ομιλία του στο Κεντρικό Πανεπιστήμιο του Λας Βίγιας, όπου ανακυρήχθηκε επίτιμος διδάκτωρ, έλεγε: “(Το Πανεπιστήμιο) θα πρέπει να βαφτεί με τα χρώματα των μαύρων, των μιγάδων, των εργατών, των αγροτών, ή αλλιώς θα βρεθεί χωρίς πόρτες. Γιατί τότε ο λαός θα τις σπάσει με ορμή, θα μπει μέσα και θα το βάψει με τα χρώματα που θεωρεί κατάλληλα”. Σε άλλο σημείο της ομιλίας του αναφέρει επίσης: “Και στους καθηγητές, τους συναδέλφους μου, έχω κάτι παρόμοιο να πω: θα πρέπει να πάρετε το χρώμα των μαύρων, των μιγάδων, των εργατών και αγροτών. Θα πρέπει να πάτε στον λαό. Θα πρέπει να ζείτε και αναπνέετε ως ένα σώμα με τον λαό, δηλαδή θα πρέπει να νιώσετε στο πετσί σας τις ανάγκες ολόκληρης της Κούβας”.

• Το 1959, προωθήθηκε από την Επαναστατική εξουσία ο λεγόμενος “Νόμος 270”, σύμφωνα με τον οποίο όλες οι παραλίες και άλλοι δημόσιοι χώροι ήταν προσβάσιμοι σε όλες τις φυλές, ανεξαρτήτως καταγωγής ή χρώματος δέρματος. Αυτό συνέβαινε για πρώτη φορά στην κουβανική ιστορία. Κέντρα διασκέδασης, επιχειρήσεις και άλλοι χώροι που προηγουμένως απαγόρευαν την είσοδο στους μαύρους πολίτες έκλεισαν.

• Ο Τσε Γκεβάρα ήταν φανατικός επικριτής των φυλετικών διακρίσεων που επικρατούσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Αύγουστο του 1961 ο Τσε επιτέθηκε δημόσια στις ΗΠΑ για τις διακρίσεις ενάντια στους έγχρωμους πολίτες και την ανοχή απέναντι στη δράση της ρατσιστικής εγκληματικής οργάνωσης Κου Κουξ Κλαν. Τρία χρόνια αργότερα, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Τσε κατηγόρησε τις ΗΠΑ για διακρίσεις ενάντια στους μαύρους πολίτες, μίλησε υπέρ του διωκόμενου έγχρωμου κομμουνιστή μουσικού Πωλ Ρόμπεσον και μνημόνευσε τον Κονγκολέζο ηγέτη Πατρίς Λουμούμπα. Στην ίδια ομιλία στον ΟΗΕ, πολλά χρόνια πριν “ξυπνήσει” η “ευαίσθητη” Δύση, ο Γκεβάρα άσκησε δημόσια σφοδρή κριτική στο ρατσιστικό άπαρτχαιντ της Νότιας Αφρικής. Χρόνια αργότερα, ο Νέλσον Μαντέλα θα δήλωνε ότι ο λόγος του Τσε “έσπασε” την λογοκρισία των νοτιοαφρικανικών φυλακών, δίνοντας θάρρος στους φυλακισμένους επαναστάτες του αφρικανικού κονγκρέσου.

Ο Βιγιέγας με τον Τσε στη Βολιβία, 1966.
Ο Βιγιέγας με τον Τσε στη Βολιβία, 1966.

• Φίλος και άνθρωπος που συνόδευε τον Τσε σε κάθε του βήμα, απ’ το 1959 έως τη δολοφονία του το 1967, υπήρξε ο αφροκουβανός Χάρυ Βιγιέγας, γνωστός με το ψευδώνυμο “Πόμπο”. Ο Πόμπο ήταν μαζί με τον Γκεβάρα τόσο στον αντάρτικο αγώνα στο Κονγκό όσο και αργότερα στη Βολιβία. Ο Βιγιέγας επέζησε στη Βολιβία και κατάφερε να επιστρέψει στην Κούβα όπου και διαμένει μέχρι σήμερα. Στις συνεντεύξεις του μιλάει με τα καλύτερα λόγια για τον παλιό του σύντροφο και φίλο ενώ έχει καταθέσει τη μαρτυρία του από εκείνη την εποχή στο βιβλίο “Pompo: A Man of Che’s Guerrilla, With Che Guevara in Bolivia 1966-68”.

• To 1965, εκπροσωπώντας την κουβανική κυβέρνηση, ο Τσε Γκεβάρα συνάντησε πλήθος αντι-ιμπεριαλιστών ηγετών της Αφρικής, στην Αλγερία (Μπεν Μπελά), την Αίγυπτο (Νάσερ), στη Γκάνα, την Τανζανία, το Κονγκό και τη Μπενίν. Ο Γκεβάρα συνδέθηκε φιλικά με τον ηγέτη του αγώνα για την ανεξαρτησία της Ανγκόλα Αγκοστίνο Νέτο, τους ηγέτες για την απελευθέρωση της Γκάνα, της Τανζανίας, ενώ πρωτοστάτησε στην συνεργασία της Κούβας με απελευθερωτικές δυνάμεις της Αφρικής (π.χ. με το κίνημα FRELIMO της Μοζαμβίκης, τον Ντεσιρέ Καμπιλά στο Κονγκό κλπ.).

• Η συμμετοχή και οργάνωση αντάρτικου αγώνα στο Κονγκό το 1965 αποτέλεσε κορυφαίο σταθμό της αντι-ιμπεριαλιστικής δράσης του Γκεβάρα στην Αφρική, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά τη διεθνιστική του αλληλεγγύη. Οργάνωσε αντάρτικη δύναμη 130 αφροκουβανών που πολέμησαν μαζί με κονγκολέζους αντάρτες, οι οποίοι αργότερα αντιμετώπισαν την πανίσχυρη στρατιωτική μηχανή νοτιοαφρικανών μισθοφόρων. Αξίζει να σημειωθεί πως, κατα τη διάρκεια της παρουσίας του στο Κονγκό, ο μεταφραστής του Τσε (απ΄τα γαλλικά στα σουαχίλι) ήταν ο έφηβος μαύρος αφρικανός Freddy Ilanga – Το 2005 μιλώντας στο BBC o Ilanga δήλωνε πως ο Τσε “έδειχνε στους μαύρους τον ίδιο σεβασμό που έδειχνε στους λευκούς”. Τελευταία δε επιθυμία του F.Ilanga ήταν να χτίσει ένα μεγάλο φάρο στην Αφρική, στη μνήμη του Τσε.

Επιπλέον, ήταν ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα που σε δημόσιες παρεμβάσεις του δήλωνε τα ακόλουθα:

“Η Δημοκρατία δεν είναι συμβατή με την οικονομική ολιγαρχία, με την διάκριση ενάντια στους μαύρους και κατατρεγμένους απ΄την Κου Κουξ Κλαν”.

– Ομιλία στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών, 8 Αυγούστου 1961.

Πως είναι δυνατό να παραστάνει το φρουρό της ελευθερίας εκείνος που σκοτώνει τα ίδια του τα παιδιά και καθημερινά τα ταπεινώνει για το χρώμα που έχει το δέρμα τους; Πως μπορεί να ποζάρει για φρουρός της ελευθερίας εκείνος που αφήνει ελεύθερους τους δολοφόνους των νέγρων και μάλιστα τους προστατεύει και τιμωρεί το νέγρικο πληθυσμό επειδή απαιτεί να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα του ως ελεύθερων ανθρώπων;”.

– Ομιλία στη Γ.Σ. του ΟΗΕ, 11 Δεκέμβρη 1964.

“Υψώνουμε τη φωνή μας για να θέσουμε σε επιφυλακή τον κόσμο ενάντια σε αυτό που συντελείται στη Νότια Αφρική. Η βάναυση πολιτική του άπαρτχάιντ εφαρμόζεται μπροστά στα μάτια των εθνών του κόσμου. Οι λαοί της Αφρικής εξωθούνται να αποδεχθούν το γεγονός ότι στην αφρικανική ήπειρο η (φυλετική) ανωτερότητα μιας φυλής παραμένει επίσημη πολιτική και πως στο όνομα αυτής της φυλετικής ανωτερότητας δολοφονίες αντιμετωπίζονται με ατιμωρισία. Μπορούν τα Ηνωμένα Έθνη να κάνουν κάτι για να το σταματήσουν αυτό;

– Ομιλία στη Γ.Σ. του ΟΗΕ, 11 Δεκέμβρη 1964.

“Πρέπει να προχωράμε μπροστά, χτυπώντας ακούραστα τον ιμπεριαλισμό. Απ’ όλο τον κόσμο πρέπει να πάρουμε μαθήματα απ’ τα γεγονότα. Η δολοφονία του Λουμούμπα θα έπρεπε να γίνει μάθημα σε όλους μας”.

Ομιλία, 1964.

Ήταν λοιπόν ρατσιστής ο Τσε Γκεβάρα; Προκύπτει αυτό απο οποιοδήποτε στοιχείο της σύντομης αλλά μεγαλειώδους επαναστατικής πορείας του; Η απάντηση είναι ασφαλώς όχι. Ο Γκεβάρα υπήρξε το αντίθετο του ρατσιστή – ήταν πιστός στον προλεταριακό διεθνισμό και την ταξική προσέγγιση της ανθρώπινης ιστορίας. Οι κατήγοροι και οι συκοφάντες του επιχειρούν, μέσα από ψέματα και διαστρεβλώσεις, να φέρουν τον Τσε “στα μέτρα τους”. Να μικρύνουν το επαναστατικό του ανάστημα το οποίο, ως δειλοί αντεπαναστάτες, φοβούνται. Μάταιος κόπος. Ο Γκεβάρα συνεχίζει να αποτελεί πρότυπο μαρξιστή-λενινιστή της εποχής του, με τα όποια λάθη και τις αδυναμίες που κάθε ανθρώπινο πλάσμα μπορεί να έχει, αλλά με άσβηστη τη φλόγα της ταξικής αλληλεγγύης και της βαθιάς αγάπης για τον άνθρωπο, ανεξαρτήτως φυλής, δέρματος, γλώσσας ή θρησκείας.

Ελληνικό Αρχείο Τσε Γκεβάρα, Μάρτης 2014.

Στη Γκάνα, 1964.
Στη Γκάνα, 1964.

Για τις αθλιότητες των νεοναζί της Χρυσής Αυγής περί του Τσε Γκεβάρα

Che Guevara against Fascism 1

Στις 12 Γενάρη 2013 δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα της φασιστικής, νεοναζιστικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή» ένα κατάπτυστο κείμενο που έφερε τον τίτλο «Ρατσιστής και εναντίον των ομοφυλοφίλων ο Τσε Γκεβάρα;». Γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις γκεμπελικές μεθόδους διάδοσης ψεμάτων και συκοφαντιών, ο συντάκτης του λιβελογραφήματος επιχειρεί να ρήξει στον ιδεολογικό βούρκο που κολυμπά ο ίδιος την προσωπικότητα του Τσε. Ακολουθώντας την τακτική της υπερσυντηρητικής δεξιάς στις ΗΠΑ, των κάθε λογής αντικομμουνιστών και ασφαλώς της αντεπαναστατικής κουβανικής μειονότητας της Φλόριντα, οι εγχώριοι νεοναζιστές δεν διστάζουν να πετάξουν λάσπη, να διαδώσουν χυδαία ψέμματα, να διασπείρουν πλήρως αστήρικτες κατηγορίες με σκοπό την σπίλωση του ονόματος του Τσε. Τι λένε λοιπόν για τον Τσε οι ιδεολογικοί απόγονοι του Χίτλερ, του Μουσολίνι και των ταγματασφαλιτών;

Αφού χαρακτηρίζει τον Τσε «το επαναστατικό άλλοθι του κάθε βαριεστημένου μεγαλοαστού» (προφανώς τα λαϊκά στρώμματα έχουν ως ήρωες τον Ρούντολφ Ες και τον αιμοσταγή δικτάτορα Πινοσέτ), ο συντάκτης του φασιστικού λιβελογραφήματος προβαίνει σε μια πρώτη γκάφα. Φανερά άσχετος με οτιδήποτε σχετίζεται με τον Γκεβάρα και το κομμουνιστικό κίνημα εκείνης της εποχής, ο χρυσαυγίτης επιχειρεί να παρουσιάσει την απόφαση του Τσε να αναχωρήσει απ’ την Κούβα το 1965 ως αντίδραση στο «νταβατζιλίκι της Μόσχας στα κομμουνιστικά κινήματα» και στην φιλοσοβιετική γραμμή του Φιντέλ Κάστρο. Αστήριχτη, προχειρογραμμένη, φανερά εμπαθής προπαγάνδα ναζιστικών απολιθωμάτων. Και αυτό διότι, παρά τις όποιες επι μέρους διαφωνίες είχε με πτυχές της σοβιετικής πολιτικής ο Τσε, ο θαυμασμός και η ευγνωμοσύνη του για τα επιτεύγματα και την στήριξη της ΕΣΣΔ δεν έπαψε να υπάρχει ποτέ. Είναι λογικό οι ιδεολογικοί απόγονοι του Χίτλερ να έχουν “άχτι” τον Γκεβάρα και για έναν επιπρόσθετο λόγο: το γεγονός ότι ο Τσε ουδέποτε έκρυψε τον θαυμασμό του για την ηγετική προσωπικότητα του Ιωσήφ Στάλιν, του σοβιετικού ηγέτη που συνέτριψε κυριολεκτικά τα βάρβαρα ναζιστικά στρατεύματα κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Συνεχίζει λοιπόν απτόητος ο χρυσαυγίτης και ενημερώνει τους δύστυχους αναγνώστες του για… «κάποιες άλλες σκέψεις και απόψεις του Αργεντίνου επαναστάτη, τις οποίες οι καπηλευτές των αγώνων του αποκρύπτουν επιμελώς». Ποιές είναι αυτές οι, σύμφωνα με τους νεοναζί, σκέψεις και απόψεις του Τσε; Ότι ο Τσε ήταν ομοφοβικός και ρατσιστής – δηλαδή, με απλά λόγια, σαν τα μούτρα τους. Στην προσπάθεια τους να ταυτίσουν, τεχνηέντως, απόψεις του κομμουνιστή Τσε με την σάπια ιδεολογία τους, οι χρυσαυγίτες αυτογελοιοποιούνται. Δεν αναφέρουν ουδεμία πηγή με αυτούσια ομοφοβική αναφορά του Τσε, πολύ απλά διότι δεν υπάρχει. Αναφέρουν τα “στρατόπεδα εργασίας και επανεκπαίδευσης” για τους ομοφυλόφιλους στην Κούβα ως ένδειξη της – δήθεν – “αρνητικής άποψης” του Τσε για όσους είχαν άλλο σεξουαλικό προσανατολισμό. Αποκρύπτεται όμως πλήρως το γεγονός ότι τα πρώτα χρόνια της Κουβανικής Επανάστασης, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες επιχειρούσαν την στρατολόγηση ομοφυλόφιλων με στόχο να τους μετατρέψουν σε πληροφοριοδότες ενάντια στην κυβέρνηση του Φιντέλ Κάστρο. Αποκρύπτεται εντέχνως ο ρόλος που ο ιμπεριαλισμός επιφύλασσε σε μέρος του κουβανικού ομοφυλόφιλου πληθυσμού ως στρατολογημένων κατασκόπων ενάντια στην Επανάσταση. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που στην Κούβα του 1960 υπήρξαν στρατόπεδα εργασίας, κάτι για το οποίο η κουβανική κυβέρνηση έχει κάνει γενναία αυτοκριτική. Οι ιδεολογικοί, λοιπόν, απόγονοι των εμπνευστών του μεγαλύτερου ολοκαυτώματος της ιστορίας, οι σημερινοί εκφραστές του χυδαιότερου ρατσισμού δε δικαιούνται να ψέγουν την Κούβα και τον Τσε Γκεβάρα για τίποτα απολύτως.

Οι νεοναζί όμως της «Χρυσής Αυγής» δεν αναφέρουν τον Τσε μόνο ως «ομοφοβικό» αλλά και ως «ρατσιστή κατά των μαύρων». Ο συντάκτης μάλιστα του κατάπτυστου άρθρου παραθέτει (προφανώς για να κρύψει την εμπάθεια και την ασχετοσύνη του) δύο σκόρπιες φράσεις του Τσε: η πρώτη έχει καταγραφεί στα «Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας» (1952) και η δεύτερη χρονολογείται από την εμπειρία του ανταρτοπολέμου στο Κονγκό (1965). Φυσικά, δεν υπάρχει ούτε καν η παραμικρή προσπάθεια να ερμηνευτούν οι αποσπασματικές αυτές φράσεις και να εξηγηθούν στο χώρο και το χρόνο που γράφτηκαν. Η πρώτη λοιπόν φράση που λέει «Ο νέγρος είναι νωχελικός και ευφάνταστος, ξοδεύει τα χρήματά του για ελαφρότητες και ποτό. Ο ευρωπαίος προέρχεται από μια παράδοση εργασίας και σωτηρίας που τον ακολουθεί σε αυτή τη γωνιά της Αμερικής και τον οδηγεί να προχωρήσει μπροστά».

Η φράση σκοπίμως δεν παρουσιάζεται ολοκληρωμένη. Το πλήρες κείμενο της φράσης του Τσε περιελάμβανε ενδιάμεσα και την εξής πρόταση «Αυτές οι δύο φυλές (σ.σ: εννοεί τους μαύρους και τους φτωχούς πορτογάλους μετανάστες) μοιράζονται τώρα μια κοινή εμπειρία, γεμάτη διαπληκτισμούς και αντιπαραθέσεις. Οι διακρίσεις και η φτώχεια τους ενώνουν σε μια καθημερινή μάχη για την επιβίωση». Η σκέψη αυτή γράφτηκε απ’ το νεαρό τότε Γκεβάρα (24 χρονών), κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του σε χώρες της Λατινικής Αμερικής με τον φίλο του, Αλμπέρτο Γκρανάδο. Σύμφωνα με το βιογράφο του Τσε, τον Τζον Λι Άντερσον, η κατάσταση των γκέτο στο Καράκας είχε σοκάρει το Γκεβάρα ο οποίος ουδέποτε στη ζωή του είχε έλθει σε κοινωνική επαφή με μαύρους ανθρώπους – στην Αργεντινή του 1940 οι έγχρωμοι ήταν απειροελάχιστοι και σίγουρα όχι στο κοινωνικό επίπεδο που βρίσκονταν τότε η οικογένεια Γκεβάρα ντε λα Σέρνα. Πέραν του γεγονότος ότι η φράση αυτή δεν εμπεριέχει τίποτα το συνειδητά “ρατσιστικό” – πρόκειται για την πρώτη παρατήρηση ενός νεαρού που λίγο αργότερα θα ανακάλυπτε τις θλιβερές κοινωνικές ανισότητες των λευκών ενάντια στους μαύρους. Αυτές τις ανισότητες τις είδε σε ακόμη μεγαλύτερη κλίμακα στο Μαϊάμι (όπου παρέμεινε για 30 ημέρες) πριν επιστρέψει στην Αργεντινή.

Ο Τσε κρατάει στην αγκαλιά του ένα μικρό αφρικανάκι, Κονγκό, 1965 (ή 1966).
Ο Τσε κρατάει στην αγκαλιά του ένα μικρό αφρικανάκι, Κονγκό, 1965 (ή 1966).

Η ζωή και δράση του Τσε Γκεβάρα όχι μόνο δεν δείχνει κανενός είδους ρατσισμό κατά των μαύρων, αλλά ακριβώς το αντίθετο: συνεχή αλληλεγγύη στους αγώνες των αφρικανικής καταγωγής πολιτών για κοινωνική χειραφέτηση και έμπρακτη υποστήριξη στους απελευθερωτικούς αγώνες αφρικανικών λαών ενάντια στους λευκούς αποικιοκράτες. Να σημειώσουμε λοιπόν πως, αντίθετα με όσα θέλουν να παρουσιάσουν οι θλιβεροί νεοναζιστές, ο Τσε:

  • Όπως αναφέρεται στη βιογραφία του Τσε (Τζον Λι Άντερσον, A Revolutionary Life) ο νεαρός Γκεβάρα, μαζί με τον εβραϊκής καταγωγής φίλο του Ραούλ Μελιβόσκι, μετείχε σε έναν απ’ τους ελάχιστους μαθητικούς αντιφασιστικούς πυρήνες στην Αργεντινή του 1940. Μάλιστα ήταν ο μόνος μαθητής που αντέδρασε στη φιλοναζιστική δημαγωγία καθηγητή του στο σχολείο.

  • Ο Γκεβάρα υπήρξε θερμός υποστηρικτής εθνοτικά μεικτών σχολείων στην Κούβα (λατίνοι, λευκοί, μαύροι) πολύ πριν την ύπαρξη τέτοιου είδους σχολείων στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες.

  • Φίλος και προσωπικός φύλακας του Γκεβάρα υπήρξε ο αφροκουβανός Χάρυ Βιλέγας Ταμάγιο. Ο Ταμάγιο – γνωστός ως “Πόμπο” – ακολούθησε τον Τσε στις αποστολές του σε Κονγκό και Βολιβία, επέζησε και σήμερα ζει στην Κούβα. Σε κάθε του συνέντευξη, ο “Πόμπο” αναφέρεται στον Τσε σαν φίλο και αδελφό που πάντα του έδειχνε το μέγιστο σεβασμό.

  • Μιλώντας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, το 1964, ο Γκεβάρα μίλησε δημόσια υπέρ δύο μαύρων προσωπικοτήτων: του τραγουδιστή-τενόρου Πωλ Ρόμπεσον που είχε διωχθεί στις ΗΠΑ λόγω των κομμουνιστικών του πεποιθήσεων και του δολοφονηθέντος ηγέτη του Κονγκό Πατρίς Λουμούμπα. Στην ίδια ομιλία, ο Γκεβάρα καταφέρθηκε δημόσια ενάντια στο απάνθρωπο άπαρτχαϊντ της Νότιας Αφρικής αλλά και στο ρατσισμό κατά των μαύρων που υπήρχε σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ. Να ένα απόσπασμα από την ομιλία του: «Θα ‘ρθει μια μέρα που τούτη η Συνέλευση θα έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ωριμότητα και θα απαιτήσει τότε από τη βορειοαμερικάνικη κυβέρνηση εγγυήσεις για τη ζωή για τη ζωή του νέγρικου και του λατινοαμερικάνικου πληθυσμού, που ζει σ’αυτή τη χώρα και που στην πλειονότητα του είναι βορειοαμερικάνικος είτε λόγω καταγωγής είτε γιατί έκανε τις ΗΠΑ θετή πατρίδα του. Πως είναι δυνατό να παραστάνει το φρουρό της ελευθερίας εκείνος που σκοτώνει τα ίδια του τα παιδιά και καθημερινά τα ταπεινώνει για το χρώμα που έχει το δέρμα τους; Πως μπορεί να ποζάρει για φρουρός της ελευθερίας εκείνος που αφήνει ελεύθερους τους δολοφόνους των νέγρων και μάλιστα τους προστατεύει και τιμωρεί το νέγρικο πληθυσμό επειδή απαιτεί να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα του ως ελεύθερων ανθρώπων;».

  • Ο Τσε αποφάσισε να ταξιδέψει στο Κονγκό προκειμένου, να βοηθήσει εκεί, έμπρακτα, τον αγώνα του λαού για ανεξαρτησία και απελευθέρωση απ’ τα δεσμά της αποικιοκρατίας. Έβαζε σε κίνδυνο την ίδια του τη ζωή προκειμένου να δείξει έμπρακτη αλληλεγγύη στους συνανθρώπους του, ασχέτως χρώματος ή φυλής. Είχε στο πλευρό του 100 αφροκουβανούς και συνεργάστηκε με τους εκεί αντάρτες ενάντια στον στρατό των λευκών νοτιοαφρικανών μισθοφόρων. Αργότερα, ο Γκεβάρα προσέφερε βοήθεα στο Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Μοζαμβίκης (Frente de Libertação de Moçambique) στον αγώνα του ενάντια στους λευκούς πορτογάλους αποικιοκράτες.

Συμπέρασμα: Ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα ουδεμία σχέση έχει με οτιδήποτε ρατσιστικό. Οι άθλιες συκοφαντίες του κειμένου που δημοσίευσε η «Χρυσή Αυγή» αντικατοπτρίζουν τις δικές της ιδέες: αυτές του νεοναζισμού, της μισαλλοδοξίας και της ρατσιστικής παράνοιας. Σε πλήρη αντίθεση με τους ιδεολογικούς πατέρες των χρυσαυγητών, ο Τσε δεν ξεχώριζε τους ανθρώπους με βάση το χρώμα του δέρματος, τη φυλή ή την θρησκεια. Ο μόνος διαχωρισμός ήταν αυτός ανάμεσα σε εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους και η θέση του Τσε, όπως άλλωστε και κάθε γνήσιου κομμουνιστή, ήταν πάντοτε και εξ’ ορισμού με τους δεύτερους. Γι’ αυτούς αγωνίστηκε σε όλη του τη ζωή και γι’ αυτούς θυσιάστηκε.

Καλά θα κάνουν τα νεοναζιστικά απομεινάρια του Χίτλερ – του «εκπροσώπου των γερμανικών μονοπωλίων» όπως τον χαρακτήριζε ο Τσε – να μην πιάνουν στο στόμα τους κανέναν απ’ τους ήρωες του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Ιδιαίτερα δε το Γκεβάρα, του οποίου η ζωή και η δράση διαφέρουν όσο η μέρα από τη νύχτα σε σύγκριση με την αθλιότητα, την μισανθρωπιά και το ρατσισμό των χρυσαυγίτικων μαντρόσκυλων του Καπιταλιστικού συστήματος.